Tworzywa sztuczne, Tarcie i zużycie tworzyw sztucznych, Wy’sza Szko’a In’ynierska Numer grupy laboratoryjnej

Pobierz dokument
doc
Rozmiar 0 KB

LABORATORIUM Z PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH

TEMAT:Tarcie i zuycie tworzyw sztucznych.

0x01 graphic

Cz teoretyczna .

Przez tarcie rozumiemy opór przeciwstawiajcy si ruchowi dwóch cia, gdy jedno z tych cia si porusza (tarcie kinetyczne) lub usiuje si poruszy wzgldem drugiego (tarcie statyczne). Tarcie charakteryzuje wspóczynnik tarcia  wyraanym stosunkiem tarcia Ttar do obcienia P, czyli:

0x01 graphic
[1]

W zalenoci od ksztatu poruszajcych si wzgldem siebie powierzchni i rodzaju ich ruchu wzgldnego rozróniamy tarcie posuwiste i toczne.

Tarcie posuwiste, powstajce przy wzajemnym przesuwaniu si dwóch cia bezporednio po sobie (tarcie suche), wedug Amonstona jest wynikiem podnoszenia si i opadania tych cia na pochyociach nierównoci powierzchniowych. Przyjmujc redni warto poowy kta wierzchokowego nierówno powierzchniow równ , zaleno midzy si tarcia Ttar a obcieniem P, jak wynika z zalenoci geometrycznych, daje si okreli jako Ttar = Ptg. A zatem wedug tej teorii wspóczynnik tarcia wyraa si jako:

0x01 graphic
[2]

Wedug Bowdena i Tabora na powierzchniach wystpów nierównoci przesuwajcych si wzgldem siebie dwóch cia powstaj nieustannie zcza podlegajce cigemu cinaniu. Tak wic tarcie posuwiste przedstawia opór na cinanie zcz i moe by przedstawione wzorem:

0x01 graphic
, [3]

gdzie F oznacza rzeczywist powierzchni zetknicia si dwu lizgajcych si cia, Rut - doran wytrzymao na cicie. Pod obcieniem P nastpuje odksztacenie si (spaszczanie) wystpów nierównoci. Zakadajc, e spaszczenie wystpów zwizane jest z ich odksztaceniem elastycznym, czyli wystpowaniem w wystpach napre przekraczajcych granic plastycznoci Ret rzeczywist powierzchni styku F mona okreli jako:

0x01 graphic
[4]

i wtedy tarcie wystpujce przy lizganiu si dwu cia po sobie moemy opisa jako:

0x01 graphic
. [5]

Przy tym zaoeniu wspóczynnik tarcia wynosi:

0x01 graphic
. [6]

Zakadajc, e spaszczenie si wystpów jest uzalenione od twardoci HK, powierzchni styku F moemy okreli jako:

0x01 graphic
[7]

i wtedy tarcie moemy opisa jako:

0x01 graphic
[8]

Przy tym zaoeniu wspóczynnik tarcia wynosi:

0x01 graphic
[9]

Wspóczynniki tarcia okrelone na podstawie staych materiaowych, zgodnie ze wzorem ( 6 ) lub ( 9 ), wykazuj zwykle wartoci wiksze w porównaniu z wartociami wyznaczonymi dowiadczalnie. Wyznaczone dowiadczalnie wspóczynniki tarcia posuwistego tworzyw wielkoczsteczkowych tworz szereg o znacznie rónicych si granicznych wartociach i dlatego tworzywa znajduj zastosowanie zarówno jako materiay lizgowe, jak i materiay cierne. Tworzywa, w kolejnoci wzrastajcego tarcia, mona uszeregowa nastpujco: PFE (  = 0.05 ), FF, PA, PE, PW, PS, PMM, PCW, PU, kauczuki ( 0x01 graphic
= 1.5 ). takie tworzywa jak FF i PA, wykazujce tarcie mniejsze od metali ( stal po stali = 0.15 ), s przydatne na elementy lizgowe.

Liniowa zaleno siy tarcia od obcienia jest suszna tylko przy duej prdkoci przesuwania si tworzywa po tworzywie; przy maej prdkoci polizgu (poniej 10-4 m/s ), zaleno ta nie jest liniowa i wspóczynnik tarcia posuwistego ronie wraz z obcieniem. Na si tarcia wpywa take prdko polizgu. W miar wzrostu prdkoci polizgu wspóczynnik tarcia pocztkowo ronie, nastpnie maleje. Tumaczymy to wzrostem waciwoci sprystych trcych si tworzyw wraz ze wzrostem prdkoci lizgania (odksztacenia wystpów nierównoci powierzchniowych). Wskutek tego do pewnej granicznej prdkoci lizgania wytrzymao Rut wzrasta, po czym zachowuje sta warto, a powierzchnia F najpierw zachowuje sta warto, po czym maleje. Tarcie posuwiste statyczne zaley od czasu przebywania w spoczynku lizgajcych si tworzyw. Zwizane to jest ze wzrostem odksztace, czyli powierzchni rzeczywistego styku w czasie. Tarcie toczne, powstajce przy toczeniu si ciaa w postaci kuli lub walca o rednicy D na podou, wynika z odksztacenia si ciaa i podoa, zachodzcego pod wpywem obcienia. W celu wytoczenia ciaa z powstaego zagbienia konieczne jest przyoenie do niego pewnej siy, któr nazywamy si tarcia Ttar.

cieralno :

cieralnoci nazywamy zjawisko polegajce na tworzeniu si rys na powierzchni materiau podczas lizgania, toczenia po niej lub uderzania o ni ciaa lub cieczy. Pod wpywem rylca diamentowego na powierzchni próbki z tworzywa w stanie kruchym tworzy si trwaa rysa, zwizana z wyrywaniem czstek materiau, a z tworzywa w stanie wymuszonej elastycznoci lub wysokoelastycznym - rysa zanikajca w czasie, zwizana z odksztaceniem elastycznym ( przesuwanie materiau na boki ).

Najwiksz cieralno polizgow w temperaturze otoczenia wykazuj tworzywa bezpostaciowe o wysokiej temperaturze kruchoci (np. PS, ABS, PMM itp.) i tworzywa znacznie usieciowane (FF, MF, E itp.). cieralno za tworzyw krystalicznych i tworzyw znacznie usieciowanych jest maa. Dlatego na oyska polecany jest PA , PF i dobrze spieczony PFE, na wyroby trce si o ziarniste podoe - PEmg i kauczuk poliuretanowy, na opony - przede wszystkim kauczuk styrenowy.

cieralno polizgow wyraamy zwykle stosunkiem ubytku masy (ciaru) cieranej próbki do czasu (drobi lub pracy) cierania. cieranie toczne lub uderzeniowe jest tym mniejsze, im mniejsza jest twardo wycieranej powierzchni. tak na przykad, gumowe opony zuywaj si znacznie wolniej ni koa metalowe, gdyby pracoway w tych samych warunkach, a przewody gumowe do pneumatycznego transportu piasku ulegaj znacznie wolniejszemu zuyciu od stalowych. Tumaczymy to tym, e elastyczna powierzchnia mikkich materiaów odbiera energi uderzenia czsteczek i zwraca j im, nie ulegajc zniszczeniu.

Zuycie :

Procesowi tarcia towarzyszy zuycie. Wyrónia si kilka postaci tego zjawiska:

zuycie cierne - wystpuje ono przy odpowiedniej chropowatoci powierzchni metalowej i jest bardziej intensywne dla tworzyw mao sprystych takich jak duroplasty.

zuycie adhezyjne - jeeli metal jest dostatecznie gadki to wystpuje ta posta zuycia spowodowana tworzeniem chwilowych pocze adhezyjnych.

zuycie cieplne - ma ono charakter awaryjny, prowadzi do nieodwracalnych zmian destrukcyjnych powierzchni trcych. dzieje si tak dlatego, i tworzywo przy podwyszonej ponad stan, temperaturze przechodzi w stan gumowaty a nastpnie w stan pynny. Ostatecznie efekt zuycia objawia si w postaci pynicia lub miejscowego zwglenia.

Badanie wasnoci ciernych :

Badanie wasnoci ciernych przeprowadzilimy dla tworzywa sztucznego o nazwie poliamid 66.). Wyniki tej próby, jak równie przebieg moglimy obserwowa dziki komputerowi, który by sprzony z ukadem badawczym.

Przed przystpieniem do wykonania próby badane próbki naley dokadnie oczyci. Proces ten przeprowadza si w myjce ultradwikowej. Rozpuszczalnikiem dla poliamidu jest czterochlorek wgla.

Prób badania poliamidu wykonalimy dla nastpujcych danych :

- prdko V= 0.5 m/s,

- sia normalna Fn= 30 N,

- temperatura odniesienia T = 20 oC regulowana przy pomocy termostatu,

- chropowato tarczy Ra =0,05 [m.],

- materia: trzpie - poliamid 66

- tarcza chromowa,

- próba przeprowadzona dla 1000 m,

-.promie osadzenia próbki na tarczy 0,0605 [m.],

-wilgotno powietrza 60%

Nacisk powierzchniowy przedstawia si wzorem:

0x01 graphic
, gdzie: S=d2

Wyniki oblicze oraz zachowanie si poliamidu podczas tarcia obrazuje:

- tabela pomiarowa.

- wykresy na podstawie pomiarów.

Tabela pomiarowa

Grupa laboratoryjna

Parametry

W stanie quasi ustalonym

pliki

Temp °C

Sia (N) Nacisk w MPa

Prdko [m/s]



k

0x01 graphic

1

20

0,3151

1,40180x01 graphic

pa1.dat

2

40

0,6158

0,03280x01 graphic

pa2.dat

3

60

30 N

0,5 m/s

0,6563

-1,115980x01 graphic

pa3.dat

4

80

0,826 MPa

0,6651

2,05340x01 graphic

pa4.dat

5

120

0,7790

-0,341640x01 graphic

pa5.dat

6

160

0,8852

0,768210x01 graphic

pa6.dat

Wnioski :

W wyniku przeprowadzenia wiczenia uzyskalimy wykresy na podstawie których mona scharakteryzowa badany materia. Na podstawie wykresu szybkoci zuycia w funkcji drogi wynika, e stopie zuycie badanego materiau ulega znacznym wahaniom, otrzymane wartoci ujemne mona interpretowa jako wachania wynikajce z przyklejania si (rozsmarowywania) poliamidu na tarczy a take wyduenie próbki wynikajce z rozszerzenia cieplnego materiau. Z kolei na wykresie zalenoci wspóczynnika tarcia od drogi tarcia wystpuje wyrany wzrost tego wspóczynnika ze wzrostem temperatury. W czasie próby uzyskalimy 392 zestawy danych, co pozwolio nam w miar dokadnie wykona wykres.

0x01 graphic


Pobierz dokument
doc
Rozmiar 0 KB

Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Tworzywa sztuczne, Tarcie i zużycie PolimerĆ³w2, Wyższa Szkoła Inżynierska
Tworzywa sztuczne, Tarcie i zużycie PolimerĆ³w1, Wy?sza Szko?a In?ynierska
Tworzywa sztuczne, Tarcie i zużycie polimerĆ³w
10 Tarcie i zuzycie,erozja, kawitacja
tarcie i zużycie, silniki
wieleba,przetwĆ³rstwo tworzyw sztucznych,wytwarzanie kompozytĆ³w metodami odlewniczymi rodzaje zużycia
OPAKOWANIA Z TWORZYW SZTUCZNYCH
w3 recykling tworzyw sztucznych
BUD OG wykład 11 1 Tworzywa sztuczne
9 MATERIAŁY ŚCIERNE I TWORZYWA SZTUCZNE
Materiały nieżelazne Tworzywa sztuczne PrzetwĆ³rstwo Auto Expert
Metalizacja tworzyw sztucznych
Tworzywa Sztuczne
tab imip a4, AiR WIP, IV semestr, PRZTS PrzetwĆ³rstwo tworzyw sztucznych, projekt
II tworzywa sztuczne
Technologia formowania prĆ³zniowego tworzyw sztucznych

więcej podobnych podstron