Biuletyn euro info dla małych i średnich firm
Gdy chodzi o pieniądze
HANDEL ZAGRANICZNY SEKTORA MSP
KONTRAKT HANDLOWY I JEGO KLAUZULE
Krzysztof WSOWSKI
Na pewnym etapie rozwoju działalności 50% wartości polskiego eksportu i 60% piero drugie miejsce zajmuje przetwórstwo
prawie każde przedsiębiorstwo z sektora importu. przemysłowe (około 34%)1.
MSP staje przed decyzją włączenia się
w międzynarodową wymianę handlową Do najbardziej popularnych rynków eks- Korzyści z podjęcia działalności importo-
poprzez pozyskanie partnerów importo- portowych polskich MSP należą kraje UE wej i eksportowej przez przedsiębiorstwo
wych i eksportowych. W pierwszej części (około 70% wartości eksportu), a w szcze- z sektora MSP
artykułu nt. handlu zagranicznego sektora gólności rynek niemiecki. Podobnie jest Działalność importowa jest zdecydowa-
MSP zostanie krótko scharakteryzowana z importem (ponad 60% przypada na kraje nie bardziej pasywna od eksportowej.
wymiana handlowa polskich Korzystniejsza dla rozwoju firmy
przedsiębiorstw oraz będą opisane i gospodarki narodowej jest jej
korzyści zainicjowania działalności odmiana związana z zakupa-
importowej i eksportowej przez mi dóbr inwestycyjnych, które
przedsiębiorstwo. Zostanie rów- zwiększają konkurencyjność i in-
nież przedstawiona istota kontraktu nowacyjność przedsiębiorstwa.
stanowiącego integralny element Zakup towarów w celu ich wpro-
transakcji importowej/eksportowej, wadzenia do obrotu krajowego
a w szczególności klauzule doty- w przypadku firm handlowych
czące warunków dostawy i sposo- jest faktycznie pozyskaniem no-
bu płatności. W drugiej części ar- wych nabywców (czyli nowego
tykułu, która ukaże się w kolejnym segmentu rynku) i rozszerze-
numerze Biuletynu, przedstawimy niem asortymentu oferowanych
formy rozliczeń wykorzystywane produktów na rynku krajowym.
przez sektor MSP w handlu zagra- Osobną kategorię stanowi
nicznym, zaprezentujemy produkty import polegający na zakupie
bankowe służące rozliczeniom po- materiałów i półproduktów, który
między partnerami oraz damy kilka może się przyczynić do podnie-
wskazówek co do wyboru banku, sienia konkurencyjności i jakości
któremu warto powierzyć obsługę produkcji przedsiębiorstwa.
transakcji zagranicznych.
Zdecydowanie większe korzyści
Wymiana handlowa sektora MSP z punktu widzenia rozwoju firmy
w Polsce i jej prestiżu przynosi rozpoczę-
Wymiana handlowa polskiego cie działalności eksportowej.
sektora MSP systematycznie rośnie. Przede wszystkim pozyskanie
Grafika: Jakub Radziejowski
Wejście Polski do UE dodatkowo rynku zbytu za granicą pozwala
Państwo udziela wsparcia na działalność eksportową
ożywia koniunkturę w handlu za- zwiększyć wielkość produkcji
granicznym. Wartość eksportu pol- i tym samym często, korzystając
skiego sektora MSP w 2005 r. szacowana UE z dominującą pozycją Niemiec). W im- ze zwiększenia skali produkcji, obniżyć jej
jest na ponad dwadzieścia miliardów porcie duże znaczenie ma też udział krajów jednostkowe koszty. Przekłada się to istotnie
dolarów amerykańskich. Import stanowiący b. ZSRR (kilkanaście procent). W strukturze na rentowność działania firmy. Pozyskanie
cały czas zdecydowanie bardziej ren- eksportu polskich MSP zdecydowanie naj- zagranicznych partnerów powiększa bazę
towną działalność, między innymi dzięki większy udział mają branże przetwórstwa handlową przedsiębiorstwa, a w konse-
relatywnie mocnej pozycji polskiej waluty przemysłowego (około 70%) oraz handel kwencji przy dużych zamówieniach może
(wysoki kurs wymiany złotego w stosunku i naprawy (około 27%). Dominujące grupy nawet uniezależnić firmę od wahań ko-
do euro i dolara amerykańskiego), osiągnął towarów eksportowych to maszyny i urzą- niunktury na rynku krajowym. Z eksportem
w 2005 r. wartość przekraczającą trzy- dzenia, sprzęt elektryczny, środki transpor- wiąże się też istotna kwestia podnoszenia
dzieści miliardów dolarów. Uwzględniając tu, metale nieszlachetne i wyroby z nich, prestiżu i wiarygodności przedsiębiorstwa.
całkowitą wartość polskich obrotów han- wyroby różne oraz materiały włókiennicze. W zasadzie tylko bardzo konkurencyj-
dlowych z zagranicą, sektor MSP utrzymu- W imporcie proporcje są odwrotne, domi- ne podmioty są w stanie produkować
je silną pozycję, stanowiąc odpowiednio nuje handel i naprawy (około 60%), a do- na eksport. Postrzeganie takiej firmy za-
1 (83) kwiecień 2006, nr 1 (83)
11
Gdy chodzi o pieniądze
równo przez partnerów krajowych, jak w ramach Poddziałania 2.2.2 Wsparcie na właściwy wybór formy rozliczenia oraz
i instytucje finansowe dostarczające kapita- w zakresie internacjonalizacji przedsię- wykorzystania w rozliczeniu konkretnych pro-
łu jest zdecydowanie bardziej przychylne. biorstw wdrażanego poprzez II priorytet duktów bankowych, zostanie on syntetycznie
W konsekwencji zwiększa to możliwości Sektorowego Programu Operacyjnego omówiony. Każdy kontrakt handlowy w ob-
nawiązania nowych stosunków handlo- Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw. rocie zagranicznym ma określone klauzule.
wych z partnerami krajowymi, obniża Celem udzielania pomocy w ramach Zawierają one standardowo następujące
koszty finansowania działalności oraz programu jest ułatwienie przedsiębiorcom elementy: tytuł, miejsce i datę zawarcia
często otwiera realne możliwości finanso- prowadzącym działalność gospodarczą kontraktu, strony transakcji, przedmiot kon-
wania firmy na rynkach zagranicznych. na terenie Polski nawiązania kontaktów traktu i jego wymaganą jakość oraz ilość,
Udział w wymianie międzynarodowej z potencjalnymi kontrahentami zagranicz- opakowanie, cenę (ewentualne upusty), wa-
pozwala również śledzić najnowsze trendy nymi oraz umożliwienie prezentacji swojej runki dostawy, termin dostawy oraz warunki
wzornicze, marketingowe i rozwiązania oferty eksportowej na targach i wystawach płatności. Zdarza się również, że bardziej
technologiczne u konkurentów złożony kontrakt zawiera rów-
zagranicznych. Umożliwia nież definicję pojęć umownych
to szybsze dostosowanie się oraz dodatkowe klauzule np.
firmy do nowych warunków reklamacyjne, kar umownych,
i okoliczności prowadzenia arbitrażowe etc. Najistotniejsze
działalności m.in. poprzez dwie kwestie z punktu widzenia
ulepszenie asortymentowe obsługi bankowej transakcji
i jakościowe produkcji. Ma to określone w kontrakcie wa-
to bezpośrednie przełożenie runki płatności i ściśle z tym
na podniesienie konkurencyj- związane warunki dostawy.
ności podmiotu także na rynku
krajowym. Obecność eks- W przypadku każdego kontrak-
portowa na rynkach zagra- tu importowego/eksportowego
nicznych firmy ułatwia jej (poza kontraktem związanym
również nawiązanie nowych ze świadczeniem usług, którego
relacji kooperacyjnych w za- specyfika jest nieco odmienna)
kresie importu (zarówno dóbr należy pamiętać, że importera
inwestycyjnych, towarów i eksportera dzieli szereg barier
do wprowadzenia do obrotu o charakterze administracyjnym
krajowego, jak i materiałów (np. uzyskanie pozwoleń, opła-
i półproduktów służących cenie cła etc.) i przestrzennym
do produkcji). (konieczność fizycznej dostawy
towaru w określonym stanie
Coraz większym i atrakcyjniej- i terminie, najczęściej przy
szym bodzcem do podjęcia użyciu kilku środków trans-
działalności eksportowej jest portu). Istotne znaczenie ma
również rosnący poziom zatem podział ryzyka pomiędzy
systemowego wsparcia ofe- partnerami, w szczególności
rowanego przedsiębiorcy moment, kiedy za przesyłkę
ze strony państwa. Przybiera przestaje być odpowiedzialny
ono rozmaite formy i służy eksporter i ryzyko transferowane
do inicjowania lub zwięk- jest na importera. Określenie
szania wolumenu i wartości obowiązków stron w ramach
Foto: Krzysztof Kossobudzki
eksportu. Tego typu pomoc kontraktu, takich jak forma do-
finansowana jest zarówno stawy, przejście ryzyka, podział
Użycie formuły FOB w kontrakcie oznacza przeniesienie odpowiedzialności za towar
w momencie jego załadunku
z krajowych środków pu- kosztów, pakowanie i znako-
blicznych (na temat wsparcia wanie, dowód dostawy, kon-
eksporterów ze środków skarbu państwa oraz związanych z nimi gospodarczych trola towarów, licencje i upoważnienia
można dowiedzieć się więcej, odwie- misjach zagranicznych. Szczegółowe etc., można szczegółowo każdorazowo
dzając strony internetowe: Korporacji informacje na temat pomocy w ramach określać w kontrakcie handlowym. Na świe-
Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. Działania 2.2.2 można uzyskać na stronie cie wykształciła się jednak standardowa
www.kuke.com.pl, oficjalną stronę rządową internetowej www.konkurencyjnosc.gov.pl. i zunifikowana forma określania tych kwestii
www.ekporter.gov.pl oraz stronę programu przez wykorzystanie tzw. międzynarodo-
wpierania eksportu Banku Gospodarstwa Kontrakt w handlu zagranicznym i jego wych formuł handlowych Incoterms 2000
Krajowego www.bgk.com.pl/fundusze/ klauzule (ang. International Commercial Standards).
doke/), jak i funduszy pomocowych UE. W związku z tym, że kontrakt (ang. con- Formuły zostały opracowane przez
W ramach funduszy pomocowych UE tract2) jest integralną części transakcji wymia- Międzynarodową Izbę Handlową (ang.
pomoc jest obecnie udzielana głównie ny handlowej i jego wybrane aspekty rzutują International Chamber of Commerce, ICC).
12 kwiecień 2006, nr 1 (83)
Biuletyn euro info dla małych i średnich firm
Gdy chodzi o pieniądze
2000 w nazwie oznacza zaktualizowaną czone na statek... w oznaczonym porcie być stosowana praktycznie przy wykorzy-
w 2000 r. wersję formuł, używaną obecnie. załadunku) oznacza, że sprzedający jest staniu wszystkich gałęzi transportu.
Szczegółowy opis wszystkich formuł w języ- zobowiązany do załadunku towaru na sta- Istotą formuły CPT (ang. Carriage Paid
ku angielskim można znalezć na stronie ICC tek w określonym przez kontrakt porcie. Jest To & named place of destination, pol. prze-
(www.iccwbo.org/incoterms/). W języku on też zobligowany do załatwienia formal- wóz opłacony do ... wymienione z nazwy
polskim oficjalne tłumaczenie reguł można ności celnych. Punkt przeniesienia odpowie- miejsce przeznaczenia) jest zawarcie umo-
zamówić na stronie internetowej Krajowej dzialności za towar to moment jego zała- wy przez sprzedającego z przewoznikiem
Izby Gospodarczej (www.kig.pl). Skrótowa dunku (konkretnie minięcie nadburcia statku). o transport do określonego punktu przezna-
wersja opisów formuł dostępna jest m.in. Od tego momentu ryzyko, koszty transportu, czenia towaru (można użyć kilku przewoz-
na stronie www.eksporter.pl. ubezpieczenia są ponoszone przez kupu- ników). Po dostarczeniu towaru do pierw-
jącego. Ze względu na specyfikę formuła szego przewoznika ryzyko uszkodzenia lub
Formuły określają precyzyjnie obowiązki stron jest stosowana wyłącznie w transporcie utraty przechodzi na kupującego. Formuła
kontraktu, tj. sprzedawcy (eksportera) i nabyw- morskim i wodnym śródlądowym. w praktyce stosowana przy wykorzystaniu
cy (importera). Nie wszystkich do-
odnoszą się nato- stępnych środków
miast do pośredni- transportu.
ków i przewozników. Nawet pobieżna
Formuły przybierają analiza przedsta-
formę trzyliterowych wionych powyżej
skrótów pochodzą- s y n t e t y c z n y c h
cych od pierwszych opisów formuł
liter pełnych angiel- pozwala dojść
skich nazw. Istnieje do wniosku,
trzynaście formuł po- że mają one cha-
dzielonych na cztery rakter cenotwórczy.
grupy (E, F, D, C), Na przykład zasto-
p r z y z n a w a n y c h sowanie pozornie
głównie w zależno- podobnych formuł
ści od momentu trans- FOB i CIF ozna-
feru ryzyka i kosztów cza, że w przy-
ponoszonych przez padku CIF sprze-
każdą ze stron dający nie będzie
transakcji. Do najpo- w stanie zaofero-
Foto: Krzysztof Kossobudzki
pularniejszych i naj- wać analogicznej
Wykorzystanie formuły CIF w kontrakcie nakłada na sprzedawcę obowiązek dostarczenia towaru do portu wskazanego
częściej stosowanych przez nabywcę ceny towaru, jak
należą formuły: EXW, przy użyciu FOB,
FOB, CIF, DDU, CPT. Poniżej zostaną przed- Wykorzystanie formuły CIF (ang. Cost, ponieważ jest dodatkowo zmuszony po-
stawione krótkie charakterystyki najczęściej Insurance and Freight ... named port of de- kryć m.in. koszty frachtu i ubezpieczenia.
wykorzystywanych formuł. Należy podkreślić stination, pol. koszt, ubezpieczenie i fracht/ Ponadto, bardzo często użycie w kontr-
jednak, że mają one charakter wyłącznie przewozne i ubezpieczenie opłacone do & akcie określonej formuły Incoterms 2000
orientacyjny i nie określają w pełni złożoności wymieniony z nazwy port przeznaczenia) sugeruje wykorzystanie konkretnej formy
obowiązków ciążących na każdej z uczestni- oznacza, że sprzedawca jest zobowiąza- zapłaty za wykonanie kontraktu.
czących w kontrakcie handlowym stron. ny do dostarczenia towaru do określonego
w kontrakcie portu, wskazanego przez Krzysztof Wąsowski
Zastosowanie formuły EXW (ang. Ex Works nabywcę. Do tego miejsca musi on po- Departament Integracji Europejskiej
& named place, pol. z zakładu & wymie- nieść koszty transportu i ubezpieczyć towar. i Finansowania Handlu
nione z nazwy miejsce) oznacza, że sprze- Jego odpowiedzialność kończy się jednak PKO BP S.A.
dający (eksporter) pozostawia kupującemu w momencie minięcia nadburcia przez towar
towar do dyspozycji w określonym, nazwa- w porcie załadunku. Podobnie jak FOB, for-
nym w kontrakcie miejscu (najczęściej jest muła stosowana jest wyłącznie w transporcie
to miejsce produkcji/pozyskania towaru). morskim i wodnym śródlądowym. 1
Wszystkie cytowane liczby są szacunkami
Kupujący (importer) w całości jest odpowie- własnymi dokonanymi na podstawie da-
nych: J. Chmiel (red.), Stan sektora MSP
dzialny za formalności celne, odbiór towaru, Zastosowanie formuły DDU (ang. Delivered
w 2002 roku. Tendencje rozwojowe
załadunek etc. i tym samym ponosi całkowi- Duty Unpaid ... named place of destina-
w latach 1994-2002, PARP, Warszawa
te ryzyko na trasie przewozu. Zastosowanie tion, pol. dostarczone, cło nieopłacone 2004, s. 125-137.
2
EXW minimalizuje obowiązki i ryzyko sprze- & wymienione z nazwy miejsce) oznacza, Uwzględniając fakt, że większość doku-
mentów związanych z obrotem zagranicz-
dającego. Tylko od kupującego zależy rów- że sprzedający dostarcza towar we wska-
nym sporządzana jest obecnie w języku
nież użycie konkretnego środka transportu. zane w kontrakcie miejsce. Nie ma jednak
angielskim, przy ważniejszych terminach
Użycie formuły FOB (ang. Free On Board obowiązku zapłacić cła importowego i do- pojawiających się w artykule będą poda-
wane angielskie odpowiedniki.
& named port of shipment, pol. dostar- konać rozładunku towaru. Formuła może
1 (83) kwiecień 2006, nr 1 (83)
13
Wyszukiwarka
Podobne podstrony:
2006 04 Karty produktów2006 04 Get the Spin2006 04 Klucz do wlasnej firmy2006 04 Piszemy widget zegara w GTK [Programowanie]2006 04 O diagnostyce i terapii bólów krzyża2006 04 11 Uchwała ZG OSP system szkoleniaid 456SIMR MAT1 EGZ 2006 04 20 rozw2006 04 Stół rehabilitacyjny HIFLY2006 04 O profilaktyce zdrowia pracowników2006 04 Images of the Empire Msn Messenger in Linux with Webcam Support2006 04 Trzy kolory TLK MED u2006 04 Medycyna oparta na faktach2006 04 GIMP w praktyce [Grafika]2006 04 Elektrostymulacja funkcjonalna w chorobach dzieciecych2006 04 Kryptografia w PHP [Kryptografia]2006 04 191732 set! verbalwięcej podobnych podstron