dziecko z przewlekla choroba


DZIECKO Z PRZEWLEKA CHOROB
SOMATYCZN W ROLI UCZNIA -
PROBLEMY PSYCHOLOGICZNE
prof. WAADYSAAWA PILECKA
UNIWERSYTET JAGIELLOCSKI
Biopsychospołeczny model choroby
Przewlekła choroba somatyczna to potencjalny
stresor, przekształcający dotychczasową sytuację
dziecka i jego rodziny w odmienną, z określonymi
wymaganiami i ograniczeniami, którym ono samo
i jego rodzina muszą sprostać. Proces radzenia
sobie w tej nowej, trudnej sytuacji nazywa się
adaptacją. Nie oznacza ona biernego dopasowania
się do zaistniałych wymagań poprzez zmiany
zachowania, lecz twórczą reakcję na występujące
utrudnienia i zagrożenia, która w końcowym
efekcie ma doprowadzić do korzystnego bilansu
zysków i strat
Wyróżniające cechy medyczne:
" długi czas trwania (od kilku tygodni do
wielu lat)
" łagodniejszy przebieg
" patologiczne zmiany strukturalne
i funkcjonalne w różnych organach
i układach organizmu
" konieczność długotrwałej opieki
medycznej i rehabilitacji
Rola ucznia  relacje
" Uczeń  zadanie (nauka)
" Uczeń  rówieśnicy
" Uczeń  osoby znaczące
(nauczyciele)
" Uczeń - wobec samego siebie
Uczeń  zadanie. Rozwój poznawczy
" Przewlekłe choroby somatyczne mogą modyfikować
funkcjonowanie systemu nerwowego na trzy różne
sposoby:
" chory narząd w niewystarczającym stopniu zabezpiecza
organizm w takie podstawowe składniki, jak tlen i
glukoza, które są niezbędne dla normalnego przebiegu
procesów nerwowych,
" chory narząd w niewystarczającym stopniu oczyszcza
organizm z substancji toksycznych, które mogą stanowić
potencjalny czynnik uszkadzający system nerwowy,
" funkcjonowanie systemu nerwowego może być zakłócone
przez czynniki jatrogenne, np. hipoksję, powstałą w
czasie zabiegu chirurgicznego, leki immunosupresyjne
podawane w czasie transplantacji narządów, infekcje.
Rozwój poznawczy cd.
Zmiany powstające w pracy systemu
nerwowego mogą być niezwykle
subtelnej natury, nie poddające się
żadnej diagnozie czy to klinicznej, czy
neurologicznej. Mogą się manifestować
w zakłóceniach procesów pamięci,
rozumienia, w wahaniach nastroju, w
obniżeniu odporności, a w dalszej
konsekwencji mogą nie być obojętne
dla jakości życia pacjentów.
Czynniki ryzyka związane z chorobą:
" długi czas trwania choroby
" ciężki przebieg
" początek w pierwszych latach życia
" sposób leczenia
Skutki w funkcjonowaniu poznawczym:
" uczenie się i procesy pamięciowe
" uwaga
" funkcje percepcyjno-motoryczne
" plastyczność operacji umysłowych
" tempo i rytm rozwoju psychoruchowego
Uczeń - rówieśnicy.Rozwój emocjonalny
" skłonności neurotyczne - wysokie lub
paradoksalnie niskie
" skłonności depresyjne - wysokie lub
paradoksalnie niskie
Niskie wyniki:
" skuteczna kontrola negatywnych emocji
" tłumienie lub świadome wypieranie
" subiektywny obraz emocjonalnych
trudności
Rozwój społeczny
" dzieci i młodzież przewlekle chorzy posiadają taki
sam zakres kompetencji społecznych jak dzieci
zdrowe i nie napotykają trudności w kontaktach
rówieśniczych,
" niektóre aspekty kompetencji społecznych (empatia,
komunikowanie się) są słabiej rozwinięte u dzieci
i młodzieży przewlekle chorych, którzy w związku
z tym nie zawsze potrafią nawiązywać
satysfakcjonujące interakcje z otoczeniem,
" przewlekle chorzy manifestują wiele trudności
adaptacyjnych, ich kontakty z rówieśnikami są raczej
ubogie, często są oni izolowani, a nawet odrzucani
przez zdrowych rówieśników
Czynniki ryzyka
" dolegliwości somatyczne utrudniają osiąganie
niezależności od rodziców, którzy z obawy
o zdrowie dziecka preferują restrykcyjny
i dyrektywny styl wychowania,
" chore dzieci rzadziej nawiązują kontakty
z rówieśnikami z powodu częstych hospitalizacji,
różnego rodzaju interwencji medycznych oraz
okresowego pogorszenia stanu zdrowia, tym
samym więc ich umiejętności nawiązywania,
podtrzymywania i kontynuowania relacji
rówieśniczych rozwijają się w wolnym tempie
Czynniki ryzyka cd.
" nie wszystkie rodzaje zajęć i zabaw są
dostępne dla chorych dzieci, co niewątpliwie
może obniżać ich atrakcyjność jako
partnerów dziecięcych aktywności
" poczucie własnej skuteczności rozwija się
u nich wolniej z powodu nadopiekuńczości
rodziny, uzależnienia od osób leczących oraz
rzadziej odnoszonych sukcesów w różnego
rodzaju działaniach podejmowanych z
własnej inicjatywy
Uczeń - osoby znaczące.
" pozytywna percepcja nauczyciela-
opiekun, doradca, przyjaciel
" negatywny i zagrażający obraz -
uczniowie z trudnościami
adaptacyjnymi
Uczeń wobec samego siebie.
Koncepcja samego siebie.
Całokształt przekonań dziecka dotyczących
jego osoby. Treść koncepcji samego siebie
stanowią określone kompetencje osobiste:
fizyczne, intelektualne, edukacyjne,
emocjonalne, społeczne oraz zachowanie.
Struktura zaś obejmuje: samopis, samoocenę,
samoakceptację.
Dwa zadania rozwojowe:
" kształtowanie pozytywnej
tożsamości
" ustalenie właściwej rozbieżności
pomiędzy ja realnym a idealnym
Mechanizmy rozwoju: porównania
społeczne oraz zmaganie się z
konfliktami intrapsychicznymi
Choroba przewlekła powoduje:
" samopisy bogate w treść, zróżnicowane
i refleksyjne
" poczucie odmienności i niższej atrakcyjności
fizycznej
" niższą adekwatność samooceny (zaniżona
lub zawyżona) oraz niższą jej stabilność
" samoakceptacja to bardziej trwały wymiar
koncepcji własnej osoby, stałe dążenie do
utrzymania korzystnego jej poziomu
" umiejscowienie poczucia kontroli zależy od
rodzaju i stopnia ciężkości oraz wychowania
Koncepcja własnej choroby
Całokształt doświadczeń związanych
z koniecznością realizacji roli osoby
chorej, a więc struktura ta obejmuje
wiedzę na temat choroby, emocje
i doznania , które ta choroba
wywołuje oraz reakcje i zachowania,
pozwalające mniej lub bardziej
skutecznie radzić sobie w tej nowej
sytuacji
Właściwości:
" bogaty zasób wiedzy na temat własnej
choroby stanowi spójną i logiczną całość
" cechuje ją umiarkowany optymizm
" choroba dla większości dzieci i młodzieży
stanowi przeszkodę udaremniającą
realizację planów osobistych i
edukacyjnych, dla pewnej grupy młodzieży
stanowi swoiste doświadczenie
wzbogacające rozumienie siebie i innych
" radzenie sobie najczęściej przyjmuje postać
strategii unikowych, rzadziej zadaniowych
Koncepcja świata (światopogląd)
Całokształt doświadczeń dotyczących
szeroko rozumianego środowiska, które
można opisać, charakteryzując jego
dojrzałość (spójność, program na życie,
realizm), barwę (optymizm, pesymizm, lęk)
oraz treść (humanistyczna, społeczna
i pragmatyczna).
Chora młodzież tworzy:
" bogatą i różnorodną koncepcję świata w
swej treści
" nasyconą pozytywnymi emocjami
" treść koncepcji świata zależy od
doświadczeń młodych ludzi
" mniej nasilona aktywność zewnętrzna
pobudza refleksję wewnętrzną i sprzyja
rozwojowi systemu wartości, z dominacją
wartości duchowych
WARTOŚCIOWANIE W SYTUACJI
UTRATY ZDROWIA
" Moja choroba jest doświadczeniem, bo nauczyłem się
przyjmować oraz walczyć z troskami i zmartwieniami
" Moja choroba jest wartością, bo przez nią wiele się
nauczyłam, wiem czym jest ból, umiem docenić
szczęście , a także dzięki niej poznałam wielu
wspaniałych ludzi, z którymi mam nadzieję, nigdy nie
stracę kontaktu
" Ciągle stawia przede mną problemy, są wymagania ,
które muszę pokonywać, czasem przeszkody i to myślę
mnie wzbogaca
WARTOŚCIOWANIE W SYTUACJI
UTRATY ZDROWIA cd.
" Dzięki niej mogę się sprawdzić w wielu
sytuacjach, jest próbą charakteru, każdy w
życiu nosi jakiś krzyż
" Mogę w ten sposób sprawdzić moje
możliwości, walczyć z przeciwnościami i
pokonywać przeszkody, a w szczególności
kształtować moją psychikę, aby się nie
załamać
" Jak bym był sprawny, to raczej wpadłbym w
kiepskie towarzystwo, a kiedy jestem w takim
stanie, to staram się ciężko pracować, żeby
cos w życiu osiągnąć , mam swój cel.
Dziękuję za uwagę.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Rola pielęgniarki w opiece nad chorym z przewlekla chorobą nerek
przewlekla choroba nerek
Przewlekła choroba nerek i jej wpływ na choroby serca i naczyń
Białko Klotho a przewlekła choroba nerek
Przewlekła choroba nerek profilaktyka i hamowanie progresji
Rola żywienia i aktywności fizycznej w zapobieganiu nadwadze i otyłości oraz przewlekłym chorobom ni
dziecko przewlekle chore w szkole sanatoryjnej
Dziecko przewlekle chore
przewlekla choroba
przewlekla choroba
Przewlekła choroba nerek profilaktyka i hamowanie progresji
Dziecko z chorobą przewlekłą w szkole
choroba przewlekła

więcej podobnych podstron