Fundusze unijne i europejskie


Ten ebook zawiera darmowy fragment publikacji "Fundusze unijne i europejskie"
Darmowa publikacja dostarczona przez
ZloteMysli.pl
Copyright by Złote Myśli & Anna Szymańska, rok 2008
Autor: Anna Szymańska
Tytuł: Fundusze unijne i europejskie
Data: 28.04.2013
Złote Myśli Sp. z o.o.
ul. Toszecka 102
44-117 Gliwice
www.zlotemysli.pl
email: kontakt@zlotemysli.pl
Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie
w formie dostarczonej przez Wydawcę. Zabronione są jakiekolwiek zmiany w zawartości
publikacji bez pisemnej zgody Wydawcy. Zabrania się jej odsprzedaży, zgodnie
z regulaminem Wydawnictwa Złote Myśli.
Autor oraz Wydawnictwo Złote Myśli dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce
informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za
ich wykorzystanie, ani za zwiÄ…zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub
autorskich. Autor oraz Wydawnictwo Złote Myśli nie ponoszą również żadnej
odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych
w książce.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.
DedykujÄ™ Moim najlepszym Nauczycielkom 
Pani Grażynie Gęsickiej i Pani Annie Siejdzie
 z serdecznymi podziękowaniami za zdobytą dzięki Wam wiedzę
oraz życzeniami, abyście dalej nas uczyły
i pilnowały sprawnej absorpcji środków pomocowych UE,
a także z wyrazami prawdziwego szacunku
- była (pilna) słuchaczka,
Anna Szymańska
SPIS TREÅšCI
POROZMAWIAJMY, CZYLI PRZEDMOWA.......................................5
ROZDZIAA 1
Co nas czeka?................................................................................11
ROZDZIAA 2
Co jest czym czego i co się z tym porobiło.....................................27
ROZDZIAA 3
Zasady, bez których są  kwasy ... czyli co i jak robić?..................87
ROZDZIAA 4
Jak dogonić słoneczko... czyli co to jest?.....................................125
ROZDZIAA 5
Takie buty... czyli zasady w praktyce...........................................169
ROZDZIAA 6
Skrzeczenie rzeczywistości czyli szukanie igły w stogu...............180
ROZDZIAA 7
Chłop potęgą jest.........................................................................191
ROZDZIAA 8
Ryby mają głos............................................................................213
ROZDZIAA 9
Fundusze europejskie... ale nie unijne.......................................230
ROZDZIAA 10
Powtórka z  rozrywki ...............................................................240
DODATKI - SAOWNIK ...................................................................255
DODATKI - KATEGORIE INTERWENCJI FUNDUSZY
STRUKTURALNYCH NA LATA 2007-2013.....................................281
DODATKI - GDZIE SZUKAMY LOKALIZACJI PROJEKTÓW.........287
DODATKI - DEFINICJA PRZEDSIBIORSTW................................314
BIBLIOGRAFIA..............................................................................322
SPIS RYSUNKÓW..........................................................................325
SPIS TABEL...................................................................................326
SKRÓTY.........................................................................................327
INDEKS ALFABETYCZNY..............................................................329
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 5
Anna Szymańska
Rozdział 7
Rozdział 7
Chłop potęgą jest...
Polityka rozwoju obszarów wiejskich 2007-2013
20 lutego 2006 r. Rada ds. Rolnictwa przyjęła strategiczne wytyczne
UE w sprawie rozwoju obszarów wiejskich  pięć miesięcy po
przyjęciu rozporządzenia Rady w sprawie wsparcia rozwoju
obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)].
Wytyczne te przedstawiają strategiczne podejście, a także szereg
opcji, które państwa członkowskie mogą wykorzystać w krajowych
planach strategicznych i programach rozwoju obszarów wiejskich.
Od wprowadzenia reformy wspólnej polityki rolnej, rozwój obszarów
wiejskich odgrywa coraz większa rolę we wspieraniu obszarów
wiejskich, które starają się sprostać gospodarczym, społecznym
i środowiskowym wyzwaniom XXI wieku. Obszary te stanowią 90%
terytorium rozszerzonej UE, a nowe ramy prawne wyrazniej niż
uprzednio zorientowane sÄ… na wspieranie wzrostu gospodarczego
i tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich  zgodnie
z założeniami strategii lizbońskiej  oraz zrównoważonego wzrostu
gospodarczego  zgodnie z celami przyjętymi na szczycie
w Göteborgu.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 6
Anna Szymańska
Polityka rozwoju obszarów wiejskich 2007-2013 skoncentruje się na
trzech obszarach, odpowiadajÄ…cych trzem osiom tematycznym
przewidzianym postanowieniami nowego rozporzÄ…dzenia w sprawie
wsparcia rozwoju obszarów wiejskich: poprawie konkurencyjności
rolnictwa i leśnictwa; stanie środowiska naturalnego i terenów
wiejskich; poprawie jakości życia na obszarach wiejskich
i promowaniu dywersyfikacji gospodarki rolnej. Czwarta z osi
(zwana  osią Leader ) opierająca się na doświadczeniach inicjatyw
wspólnotowych Leader wprowadza podejście polegające na
oddolnym, lokalnym traktowaniu problemów rozwoju obszarów
wiejskich.
Nowy okres programowania dostarcza jedynej w swoim rodzaju
możliwości ukierunkowania środków finansowych pochodzących
z nowego funduszu rozwoju obszarów wiejskich na wzrost
gospodarczy, tworzenie miejsc pracy oraz zrównoważony rozwój.
Dzięki przyjęciu europejskich ram prawnych, państwa członkowskie
mogą opracowywać krajowe plany strategiczne oraz programy
rozwoju obszarów wiejskich, i przedkładać je Komisji Europejskiej.
Strategiczne wytyczne UE określają najważniejsze działania dla
każdego z priorytetowych obszarów. Państwa członkowskie
opracowują krajowe strategie rozwoju obszarów wiejskich na
podstawie strategicznych wytycznych Wspólnoty, które pomogą w:
ą określeniu dziedzin, w których wsparcie UE dla rozwoju
obszarów wiejskich zapewni największą wartość dodaną na
poziomie UE;
ą zapewnieniu spójności z dziedzinami priorytetowymi dla UE
(Lizbona, Göteborg);
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 7
Anna Szymańska
ą zapewnieniu zgodności z innymi politykami UE,
w szczególności z polityką spójności i ochrony środowiska;
Ä… realizacji nowej, prorynkowej WPR, i co za tym idzie -
restrukturyzacji, która musi zostać przeprowadzona w starych
i nowych państwach członkowskich.
Sześć strategicznych wytycznych to:
1. Poprawa konkurencyjności sektorów rolnictwa i leśnictwa.
2. Poprawa stanu środowiska naturalnego i terenów wiejskich.
3. Poprawa jakości życia na obszarach wiejskich i promowanie
dywersyfikacji.
4. Budowanie lokalnych zdolności zatrudnienia i dywersyfikacji.
5. Realizacja priorytetów za pomocą programów.
6. Uzupełnianie się instrumentów wspólnotowych.
W połowie lipca 2005 r. Komisja Europejska zatwierdziła projekt
RozporzÄ…dzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r.
w sprawie finansowania Wspólnej Polityki Rolnej, a we wrześniu
2005 roku RozporzÄ…dzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie
wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu
Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Dokument ten
zdeterminuje politykę UE odnośnie obszarów wiejskich na lata
2007-2013, a co za tym idzie, będzie miał bezpośrednie przełożenie
na przyszłość tych obszarów w naszym kraju.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 8
Anna Szymańska
Reforma polityki Rozwoju Obszarów Wiejskich (ROW) jest
następstwem wielu zdarzeń i procesów zachodzących w ostatnich
latach w Unii Europejskiej, w szczególności takich jak:
reforma pierwszego filaru WPR w 2003 r. i 2004 r.;
ustalenia Rady Europejskiej z Lizbony (marzec 2000 r.)
i Goeteborga (czerwiec 2001 r.) wskazujÄ…ce na potrzebÄ™
uczynienia gospodarki UE konkurencyjnÄ…, opartÄ… na wiedzy
i dbającą o jakość żywności i środowiska przyrodniczego oraz
dobrostan zwierzÄ…t;
wnioski konferencji w Salzburgu (listopad 2003 r.)
podkreślające gospodarcze, społeczne i środowiskowe aspekty
rozwoju zrównoważonego;
działania związane z realizacją Europejskiej Sieci Ekologicznej
Obszarów Chronionych Natura 2000;
propozycja nowej perspektywy finansowej 2007-2013 z dnia 10
lutego 2004 r.
W ramach Funduszu w okresie 2007-2013 dla krajów UE-25
dostępne będzie 88.75 mld euro (w cenach z 2004 r.). Minimum 31.3
mld euro zostanie przeznaczone na wsparcie obszarów dawnego Celu
1 (m.in. Polski).
Głównym elementem nowej Wspólnej Polityki Rolnej jest
oddzielenie płatności bezpośrednich od struktury i wielkości
produkcji rolnej. Oznacza to zastąpienie większości dotychczasowych
płatności bezpośrednich, specyficznych dla poszczególnych rodzajów
produkcji rolnej, systemem jednolitej płatności niezależnej od
produkcji. Będzie to istotne uproszczenie z punktu widzenia
niezbędnych działań administracyjnych oraz dostępności tych
środków dla rolników. Oznacza to także, iż struktura i poziom
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 9
Anna Szymańska
produkcji będą uzależnione w dużo większym stopniu od sygnałów
płynących z rynku. Zapewni poprawę efektywności ekonomicznej
sektora rolnego, ponieważ nie będzie skłaniać do kosztownych
dostosowań produkcji tylko w celu otrzymania płatności, natomiast
lepiej przygotuje rolników UE do nowych wyzwań związanych
z postępującą globalizacją sektora rolnego.
Do innych elementów reformy Wspólnej Polityki Rolnej należą:
dalsza redukcja cen interwencyjnych na rynku mleka w zamian
za wyższe płatności bezpośrednie,
zmniejszenie kwot płatności bezpośrednich dla największych
gospodarstw z przeznaczeniem wygospodarowanych środków
finansowych na wzmocnienie działań na rzecz wsi,
powiązanie otrzymywania płatności bezpośrednich i płatności
specyficznych dla określonych kierunków produkcji
z obowiązkiem spełniania określonych standardów przez
gospodarstwo - zasada wzajemnej zgodności. Nowe państwa
członkowskie zostały wyłączone z obowiązku wprowadzania
zasady wzajemnej zgodności do czasu wdrożenia systemu
jednolitej płatności, tj. najpózniej do 1 stycznia 2009 r.,
w przypadku kontynuowania do tego czasu systemu jednolitej
płatności obszarowej,
zwiększenie roli (zakresu i poziomu wsparcia) rozwoju
obszarów wiejskich,
od 2007 roku będzie funkcjonował mechanizm dyscypliny
finansowej, który ma zapewnić respektowanie limitów
wydatków na Wspólną Politykę Rolną (płatności bezpośrednie,
interwencje rynkowe, subsydia eksportowe).
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 10
Anna Szymańska
W Unii Europejskiej wszelkie działania planowane są od 2000 roku
w okresach siedmioletnich. Dla każdego takiego okresu kraje
Wspólnoty wyznaczają cele i priorytety. Następnie, w oparciu o te
cele i priorytety, każde z państw członkowskich buduje dla swojego
kraju narodowy plan rozwoju, który składa się, między innymi,
z programów operacyjnych.
W Polsce, w latach 2007-2013, realizowany będzie model
wielofunkcyjnego rozwoju wsi i wielofunkcyjnego rolnictwa, który
jest zgodny z realizowaną przez Wspólnotę polityką niwelowania
różnic rozwojowych między poszczególnymi regionami Unii
Europejskiej.
Opracowany został Projekt Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich
i Rolnictwa na lata 2007-2013, który zawiera:
Cel 1 Wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów
wiejskich,
Cel 2 Poprawa konkurencyjności rolnictwa,
Cel 3 Wzmocnienie przetwórstwa rolno-spożywczego
w kierunku poprawy jakości i bezpieczeństwa żywności.
Przewiduje się realizację programów operacyjnych
skoncentrowanych na kompleksowym wspomaganiu rozwoju
regionalnego, w tym rozwoju obszarów wiejskich.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 11
Anna Szymańska
1. Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich
Celem jest kompleksowy rozwój obszarów wiejskich oraz wspieranie
działań na rzecz poprawy konkurencyjności polskiego rolnictwa.
Ponadto program wspomóc ma przebudowę struktur sektora
rolnego.
Realizacji tych założeń będzie służyła:
Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego,
Zarządzanie gruntami (rolnymi i leśnymi),
Dywersyfikacja gospodarki obszarów wiejskich oraz poprawa
jakości życia na obszarach wiejskich,
oraz:
2. Program Operacyjny Rybołówstwo
i Przetwórstwo Ryb
Celem programu jest wspieranie działań na rzecz poprawy
konkurencyjności polskiego rybołówstwa i przetwórstwa rybnego,
a także zaopatrzenia rynku w ryby morskie i słodkowodne. Realizacji
tych założeń będzie służyło:
Modernizacja floty połowowej,
Akwakultura, przetwórstwo i sprzedaż produktów rybactwa,
chów i hodowla ryb.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 12
Anna Szymańska
Działania skierowane bezpośrednio na wieś:
Rozwój elektryfikacji wsi (reelektryfikacja) - zapewnienie
właściwego zaopatrzenia ludności wiejskiej i podmiotów
gospodarczych na wsi w energiÄ™ elektrycznÄ… oraz poprawÄ™ jej
jakości.
Rozwój infrastruktury społecznej na obszarach wiejskich -
wspieranie inwestycji w zakresie poprawy infrastruktury
społecznej (w tym Internetu szerokopasmowego),
w szczególności skierowanych na poprawę warunków
nauczania i ich dostosowanie do potrzeb gospodarki i rynku
pracy (w tym zarzÄ…dzanie nowoczesnym gospodarstwem -
marketing, nauczanie języków obcych, ułatwienia w dojazdach
młodzieży do szkół); poprawa warunków świadczenia usług
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 13
Anna Szymańska
zdrowotnych (w szczególności z zakresu promocji zdrowia
i profilaktyki oraz opieki nad osobami w podeszłym wieku),
opiekuńczych i kulturalnych. Inwestycje obejmować powinny
budowę nowych obiektów, remonty już istniejących oraz zakup
i instalację niezbędnego wyposażenia.
Aktywizacja zawodowa osób z grup znajdujących się
w szczególnie niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, tj.
młodzieży - absolwentów, osób niepełnosprawnych, kobiet,
osób powyżej 50 roku życia, imigrantów, mniejszości
etnicznych i narodowych, mieszkańców obszarów wiejskich
i małych miasteczek. Wspierane będą lokalne programy
edukacyjne i pomocowe adresowane do w/w grup oraz
przeciwdziałające wykluczeniu informacyjnemu.
Promowanie przyjaznych dla środowiska produktów i usług:
m.in. rozwój rolnictwa ekologicznego, turystyki, ze
szczególnym uwzględnieniem ekoturystyki i agroturystyki,
promocja systemów zarządzania środowiskowego.
Zmiany strukturalne w rolnictwie zwiększające efektywność
ekonomicznÄ… gospodarstw rolnych, m.in. wymiana
pokoleniowa (np. renty strukturalne) oraz poprawa struktury
obszarowej gospodarstw.
Wspieranie modernizacji gospodarstw rolnych służącej
wzrostowi wydajności i poprawie wykorzystania czynników
produkcyjnych, bezpieczeństwu środowiska oraz dobrostanowi
zwierząt, a więc przede wszystkim wprowadzaniu nowych
technologii do gospodarstw, dywersyfikacji działalności,
wprowadzeniu upraw nieżywnościowych oraz energetycznych.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 14
Anna Szymańska
Wspieranie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej
i roślinnej, co wpłynie na podniesienie poziomu efektywności
rolnictwa i dostosowanie produkcji roślinnej i zwierzęcej do
wymogów konsumentów.
Wyrównywanie szans uczniów w wyniku wczesnego
diagnozowania deficytów rozwojowych i problemów
zdrowotnych u dzieci i młodzieży, zwiększanie dostępu do
edukacji uczniom pochodzącym z obszarów wiejskich oraz
środowisk miejskich dotkniętych ubóstwem.
Ułatwianie dostępu do kształcenia na poziomie wyższym
młodzieży pochodzącej z obszarów wiejskich i najbiedniejszych
środowisk w miastach, ze zdegradowanych obszarów
poprzemysłowych i powojskowych oraz młodzieży
niepełnosprawnej, poprzez m.in. szerokie wdrożenie systemu
kształcenia na odległość.
Wspieranie rozwoju obszarów rolniczych o niekorzystnych
warunkach gospodarowania, objętych programem NATURA
2000 oraz skierowanie zainteresowania na zachowanie
bioróżnorodności, m.in. poprzez dopłaty, szkolenia itp.
Rozwój i wzmocnienie systemu obszarów chronionych, w tym
sieci NATURA 2000 - wyznaczenie docelowej sieci obszarów
chronionych, w szczególności tych, które zalicza się do systemu
NATURA 2000, a następnie określenie odpowiednich dla
chronionych wartości reżimów gospodarczych i kontrolnych
oraz sposobów ich egzekwowania; wykonywanie czynnej
ochrony przyrody na tych obszarach, rozwiÄ…zywanie
konfliktów przestrzennych mogących prowadzić do degradacji
lub zniszczenia ich walorów przyrodniczych.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 15
Anna Szymańska
Poprawę jakości środowiska wodnego na terenach
rekreacyjnych, m.in. zidentyfikowanie zasobów wodnych
stanowiących walor terenów oraz mogących służyć rozwojowi
turystyki i agroturystyki, podejmowanie w ich zlewniach
odpowiednich działań ochronnych (reżimy agrotechniczne,
budowa systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków).
Podnoszenie jakości środowiska na obszarach wiejskich -
zachowanie walorów przyrodniczo-krajobrazowych obszarów
wiejskich.
Ramy finansowe na wsparcie obszarów wiejskich (w mln.
euro) latach 2007-2013
Podział wydatków 2007 - 2013
Środki Wkład Wkład
Ogółem
własne krajowy Wspólnoty
Wspieranie
zrównoważonego
24 330,62 8 467,28 3 849,01 12 020,33
rozwoju obszarów
wiejskich
Poprawa
konkurencyjności 6 538,31 638,33 484,28 5 415,70
rolnictwa i leśnictwa
Wzmocnienie
przetwórstwa rolno-
spożywczego w
1 634,09 638,80 248,80 746,49
kierunku poprawy
jakości bezpieczeństwa
żywności
Ogółem 32 503,02 9 738,41 4 582,10 18 182,52
Tab.13. Ramy finansowe na wsparcie obszarów wiejskich 2007-2013
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 16
Anna Szymańska
Najwięcej środków do zakontraktowania zaplanowano na lata 2007 -
2008, w pozostałych latach rozłożone są one równomiernie.
Programowe dokumenty krajowe do EFRROW to:
Krajowy Plan Strategiczny (nazywany wstępnie Strategią
Rozwoju Obszarów Wiejskich),
Program Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Budżet PROW (Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich) na lata
2007-2013 wynosi około 12 miliardów euro z EFRROW
(Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich).
Program Rozwoju Obszarów Wiejskich jest kontynuacją działań
poprzedniego okresu finansowania (2004-2006) z nowymi celami
głównymi.
Każdemu z celów głównych polityki odpowiada oś priorytetowa
obejmująca odpowiednie instrumenty polityki rozwoju obszarów
wiejskich:
oÅ› priorytetowa 1 (gospodarcza): wsparcie
konkurencyjności sektora rolnego i leśnego,
oś priorytetowa 2 (środowiskowa): zrównoważone
gospodarowanie zasobami gruntów rolnych i leśnych,
oś priorytetowa 3 (społeczna): dywersyfikacja ekonomiczna
obszarów wiejskich i podniesienie jakości życia na obszarach
wiejskich.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 17
Anna Szymańska
Rozwój obszarów wiejskich WPR
Jeden program rozwoju
obszarów wiejskich Dopłaty do eksportu
(dawny II filar WPR oraz produktów rolnych do
część polityki krajów trzecich.
strukturalnej  spójności Działania interwencyjne
dla obszarów wiejskich i regulujące rynki rolne.
rolnictwa). Płatności bezpośrednie.
Europejski Fundusz Rolny Fundusz Gwarancji
Rozwoju Obszarów Polityki Rolnej (dawna 
Wiejskich gwarancja).
(dawne  orientacja
i gwarancja).
Rys.12. Struktura finansowania PO ROW 2007-2013
Każdej z osi priorytetowych przyporządkowano specyficzne
instrumenty, zarówno obecnie funkcjonujące, jak i nowe. Część
instrumentów poddano modyfikacji. Warunki wdrażania działań
zostały uproszczone i lepiej dostosowane do osi priorytetowych.
Niektóre z wymienionych działań będą wdrażane w okresie
krótszym, niż cały okres programowania, czyli do 2013 r. Kraje
członkowskie nie muszą wdrażać wszystkich wymienionych
w rozporządzeniu działań, a jedynie wybrać najbardziej odpowiednie
do własnych potrzeb i warunków. Jedynym instrumentem
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 18
Anna Szymańska
obowiązkowym do wdrożenia przez wszystkie kraje jest wspieranie
przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
OÅ› priorytetowa 1, tzw.  gospodarcza , obejmuje
następujące działania:
szkolenia zawodowe i akcje informacyjne dla osób
zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie,
ułatwienie startu młodym rolnikom,
renty strukturalne,
wykorzystanie usług doradczych przez rolników oraz
zarządców lasów,
organizację usług doradczych w zakresie rolnictwa i leśnictwa,
modernizacjÄ™ gospodarstw rolnych,
zwiększenie wartości gospodarczej lasów,
zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej
i leśnej,
infrastrukturÄ™ zwiÄ…zanÄ… z rozwojem i dostosowaniem
rolnictwa i leśnictwa,
odtworzenie potencjału produkcji rolnej zniszczonego
w wyniku klęsk żywiołowych i wprowadzenie instrumentów
zapobiegawczych,
wdrażanie programów jakości żywności,
wspieranie grup producentów w zakresie działalności
informacyjnej i promocyjnej dla produktów objętych
programami jakości żywności,
wspieranie grup producentów rolnych.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 19
Anna Szymańska
Oś priorytetowa 2, tzw.  środowiskowa , obejmuje
następujące działania:
wspieranie gospodarstw na obszarach o niekorzystnych
warunkach gospodarowania na obszarach górskich,
wspieranie gospodarstw na innych obszarach o niekorzystnych
warunkach gospodarowania,
dopłaty do gruntów rolnych na obszarach sieci NATURA 2000,
wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy
dobrostanu zwierzÄ…t,
inwestycje nie powiÄ…zane z produkcjÄ… rolniczÄ…,
zalesianie gruntów rolnych,
zakładanie systemów rolno-leśnych na gruntach rolnych,
zalesianie gruntów innych niż grunty rolne,
dopłaty do gruntów leśnych na obszarach sieci NATURA 2000,
przedsięwzięcia leśno- środowiskowe,
odtwarzanie potencjału produkcji leśnej i wprowadzanie
odpowiednich instrumentów zapobiegawczych,
inwestycje nie powiązane z produkcją leśną.
Oś priorytetowa 3, tzw.  społeczna , obejmuje następujące
działania:
przejście do działalności pozarolniczej,
wspieranie tworzenia i rozwoju mikro-przedsiębiorstw w celu
promocji przedsiębiorczości i rozwijania ekonomicznych
podstaw regionu,
promocjÄ™ turystyki,
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 20
Anna Szymańska
ochronę, podnoszenie jakości i zarządzanie dziedzictwem
kulturowym,
podstawowe usługi na rzecz gospodarki i ludności wiejskiej,
odnowę wsi i rozwój, ochronę i podniesienie jakości wiejskiego
dziedzictwa kulturowego,
system szkoleń zawodowych dla podmiotów gospodarczych
działających w obszarach objętych osią priorytetową 3,
system zdobywania kwalifikacji i aktywizacji w celu
przygotowania i wdrożenia lokalnej strategii rozwoju.
AL OK AC JA Ś RODK ÓW PRZE ZNAC ZONYC H
NA OÅš 3 W PROJE K C IE PROW 20 7-0 3
0 2 1
Wartości w mln euro
Różnicow anie
Usługi
Odnow a
Mikroprzed
siębiorstw a
2500
2320
Szkolenie i in-
2250
1200 formowanie
2000
1750
570
1500
1250
320
200 30
1000
750
527,5
500
250
0
Razem W tym
OÅ› 3 realizacja
Osi 4
yródło: Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwa
Rolnictwa.
Rys.13. Alokacja środków przeznaczonych na oś 3 w POROW
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 21
Anna Szymańska
Dodatkowo wyodrębniono tzw. oś LEADER w celu wzmocnienia
inicjatywy oddolnej, wymiany najlepszych praktyk i aktywizacji
społeczności obszarów wiejskich. Poprzednio jedna z Inicjatyw
Wspólnotowych Leader  obecnie tworzy oś priorytetową
4, której zakres realizacji powinien głównie bazować na działaniach
zdefiniowanych w ramach poszczególnych 3 osi priorytetowych  osi
gospodarczej, środowiskowej i społecznej.
W celu zapewnienia realizacji zrównoważonej strategii rozwoju
obszarów wiejskich, w projekcie rozporządzenia określono
minimalny procentowy udział środków z budżetu UE, jaki każde
państwo członkowskie musi przeznaczyć na poszczególne osie
priorytetowe. Podział ten przedstawia się następująco: 15% na oś
priorytetową 1 i 3, 25% na oś priorytetową 2 oraz 7% na działania osi
LEADER, realizowane w ramach trzech osi priorytetowych. Ponadto
3% środków funduszu zostanie przeznaczone w latach 2012 i 2013
dla tych krajów, w których oś LEADER osiągnie najlepsze wyniki. Na
pomoc techniczną, w ramach której będą finansowane
przedsięwzięcia służące wspieraniu systemu wdrożenia PO ROW
może zostać przeznaczone do 4% środków, przewidzianych na
finansowanie programów krajowych.
Wysokość minimalnego finansowania poszczególnych osi jest
przedmiotem debaty w obrębie grup roboczych UE. Ponadto
określono maksymalny poziom wsparcia programu z budżetu UE,
który jest zróżnicowany w zależności od priorytetów:
oś priorytetowa 1 i 3  do 75% środków na obszarach dawnego
Celu 1 (m.in. w Polsce) oraz do 50% na pozostałych obszarach,
oÅ› priorytetowa 2 oraz inicjatywa LEADER tzw. OÅ› 4  do 80%
środków w regionach konwergencji oraz do 55% na
pozostałych obszarach.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 22
Anna Szymańska
Minimalny poziom wsparcia wynosi 20% kwalifikowanych
wydatków publicznych.
Europejska Inicjatywa Leader wchodzi w czwarty okres
programowania. Podejście typu Leader odniosło w krajach Unii
Europejskiej sukces.
LEADER I (1991-1994) - sprawdzanie nowego modelu rozwoju
obszarów wiejskich; zróżnicowanie gospodarki obszarów
wiejskich.
LEADER II (1994-1999) - upowszechnienie podejścia wg
LEADER I; zaangażowanie 50% obszarów wiejskich; większa
integracja działań.
LEADER+ (2000-2006) - wspomaganie wdrażania
nowoczesnych strategii rozwoju terenów wiejskich, współpracy
międzynarodowej i tworzenia sieci współpracy.
Inicjatywa Leader po przejściu przez trzy okresy programowania,
zdaniem Komisji Europejskiej, osiągnęła taki poziom, który
umożliwia obszarom wiejskim wdrożenie podejścia Leader
w szerszym zakresie, w ramach głównego programowania rozwoju
obszarów wiejskich. Tym samym włączyła podejście Leader
jako 4 oÅ›, do zreformowanego Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW).
EFRROW ma się przyczynić do wspierania zrównoważonego
rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty,
uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach
wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę
rybołówstwa.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 23
Anna Szymańska
Utworzenie Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich i propozycje na lata 2007-2013 są próbą
odwrócenia logiki dotychczasowego podejścia, w którym polityka
rozwoju obszarów wiejskich była pomyślana jako zestaw
instrumentów przeznaczonych głównie dla rolników, oraz znaczne
jej uproszczenie w postaci jednego funduszu, jednego systemu
programowania i jednego systemu kontroli. Zmniejszenie wsparcia
dla rolników nie nastąpi tak szybko, potrzebny jest czas, by rolnicy
mogli dostosować się do nowych warunków. Reformy w UE
przebiegają raczej powoli, proces cały czas posuwa się do przodu.
Rolnictwo jest i było dostarczycielem także dóbr niewymiernych,
które nie zawsze podlegają ścisłym kryteriom ekonomicznym.
Takimi dobrami sÄ… np.: krajobraz, architektura, obyczaje, tradycje,
obrzędy, rękodzieło, kultura. Obszary wiejskie stały się atrakcyjne
nie tylko dla rolników, ale także innych grup społecznych, chcących
mieszkać, pracować i prowadzić działalność gospodarczą na wsi.
W Europie, a także w Polsce, dojrzewa szersze myślenie o obszarach
wiejskich, nie zorientowane wyłącznie na sektor rolny, ale na
zróżnicowane formy aktywności gospodarczej. Ten kierunek
zaowocował między innymi koncepcją zrównoważonego rozwoju,
który zakłada konieczność harmonizacji ekonomicznych,
społecznych i ekologicznych aspektów rozwoju. W dotychczasowej
polityce, nakierowanej na rozwój wsi, w zbyt małym stopniu wspiera
się działania oddolne, powstające na szczeblu lokalnym. Trudna
sytuacja gospodarcza poszczególnych jednostek terytorialnych
powinna wywołać w większej skali konieczność podejmowania
różnorodnych inicjatyw lokalnych i decyzji, mających na celu
przezwyciężenie lub złagodzenie bieżących trudności. Duża skala
ubóstwa na wsi doprowadziła, na pewnych obszarach, do apatii
i stagnacji. Aby przezwyciężyć to bardzo niekorzystne zjawisko
należy konsekwentnie włączać ludność wiejską w proces zmian jej
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 24
Anna Szymańska
najbliższego otoczenia, a do tego wystarczą małe, lokalne programy,
a nie wyłącznie te duże, ogólnokrajowe.
Niezwykle ważnym sposobem przeciwdziałania marginalizacji
terenów, na których coraz mniej ludzi może utrzymać się z rolnictwa,
jest obecnie program Leader +. Udziela wsparcia danemu terytorium
w formule dotacji (tzw. grantu globalnego), którą otrzymuje
społeczność zamieszkująca dane terytorium, o ile zorganizuje się
i wyłoni swoją reprezentację (LGD). W Europie funkcjonuje dzisiaj
przynajmniej 1300 partnerstw lokalnych (LAG), które pokrywają
połowę terytorium starej 15-tki państw UE. W Polsce obecnie istnieje
około pięćdziesięciu partnerstw, z czego osiemnaście zostało
szczegółowo opisanych. Identyfikacją oraz wspieraniem tworzących
się partnerstw zajmuje się Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich,
aby program Leader mógł ruszyć w Polsce. W programie
operacyjnym na lata 2004 - 2006 przewidziano powstanie około 170.
inicjatyw partnerskich w ramach schematu I, natomiast większe
wsparcie w schemacie II otrzyma już tylko 40 partnerstw. Powstaje
pytanie: co stanie się z pozostałą grupą inicjatyw?
W UE niektóre państwa zdecydowały się, obok Leader'a, stworzyć
własne programy narodowe, dodatkowo wspierające te partnerstwa,
które nie uzyskały wsparcia z Leader'a. W Finlandii funkcjonuje
program  POMO , w Hiszpanii  PRODER , tego typu programy
prowadzą również Niemcy i Irlandia. Czesi również zdecydowali się
finansować inwestycje w tych partnerstwach, które otrzymują środki
tylko na działania  miękkie .
UE nie pozostawia wątpliwości, jak ważna to inicjatywa,
przeznaczajÄ…c 7% Funduszu na program Leader, a 3% Funduszu na
nagrodę dla krajów najlepiej stosujących Leader'a. Argumentacją za
potraktowaniem w Polsce programu Leader w taki sposób, jak robią
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 25
Anna Szymańska
to inne kraje, może być wniosek płynący z wielu badań, że polskiej
wsi, bardziej niż środków rzeczowych, które są bardzo ważne,
potrzeba chęci i umiejętności do współpracy. Niestety w projekcie
stanowiska polskiego rzÄ…du w stosunku do propozycji Komisji jest
wyrazna propozycja zminimalizowanie nakładów na program
Leader. Tymczasem podejście typu Leader doskonale komponuje się
z działaniami na rzecz odnowy wsi oraz zachowania tożsamości
i dziedzictwa kulturowego wsi. W tym samym nurcie znajdujÄ… siÄ™
programy rozwoju funkcji turystycznych i wypoczynkowych, rozwoju
lokalnego produktu, lokalnej żywności, kultywowania tradycyjnych
zawodów. Jest to także szansa na wieloletnie funkcjonowanie na
rynku tysięcy drobnych rolników - produkujących artykuły
o większej wartości dodanej.
Doświadczenia i cała historia wsi europejskiej uczy, że rozwój
rolnictwa i rozwój wsi wymaga czasu, cierpliwości oraz
respektowania zasady, że nie wyłącznie  twarde parametry
ekonomiczne, czy infrastrukturalne określają szanse konkretnych
gmin, lecz to, co nazywane jest  kapitałem społecznym . To liderzy
społeczności lokalnych, radni i przedsiębiorcy oraz instytucje
i lokalne organizacje pozarzÄ…dowe zadecydujÄ… o tempie rozwoju.
Rolnicy starający się o wsparcie  mogą korzystać z bezpłatnej
pomocy Gminnych Centrów Informacji, Ośrodków Doradztwa
Rolniczego, pomagają im również niektórzy pracownicy ARiMR -
przyjęci do pracy tylko w tym celu. Pomoc będą świadczyć także
Lokalne Grupy Działania, powołane do życia programem LEADER +
w całej Polsce.
Do rolnika należy wybór tego, co będzie chciał zrobić  a pracownicy
odpowiednich instytucji  podpowiedzą i pomogą mu skompletować
aplikację oraz dopilnować złożenia wniosku w terminie.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 26
Anna Szymańska
Rolnicy pracują codziennie  w świątek, piątek i niedzielę. Nie mają
świąt, nie mają urlopu wypoczynkowego. Zwierzęta trzeba
codziennie nakarmić i napoić, niezależnie od tego, czy w dzień
powszedni, czy w święto. Wiele gospodarstw planuje lub już posiada
tzw.  dodatkowe zródło dochodu , najczęściej są to pokoje gościnne
lub tzw. gospodarstwa agroturystyczne. Trzeba przyjeżdżających
rozlokować, zapewnić im jedzenie, atrakcje, bezpieczny i miły pobyt.
A to wymaga czasu, który i bez tego wypełniony jest pracą. Obejście
musi być czyste i ładne, ludzie pytają o wszystko, gospodarze cały
czas są w gotowości. Przy kwocie 30, 40 PLN za nocleg od osoby
zarobki nie są duże, a pracy dodatkowej wiele, zwłaszcza, jeśli
gospodarze chcą zachęcić turystów do tego, by czuli się dobrze
i chętnie do nich wracali.
Czy już nie dziwi fakt, że oferowana jest wszechstronna pomoc?
Często gospodarze muszą nauczyć się wszystkiego o prowadzeniu
takiej działalności, a zdobywanie wiedzy  to  wypełniacz wolnych
chwil po sezonie, po wykonaniu normalnej pracy w gospodarstwie.
Wymogi stawiane rolnikom poprzez członkostwo w UE  są duże
i potrzeba pracy i środków, by się do nich dostosować. POROW służy
wsparciem, nie tylko na inwestycje, ale także na zdobywanie
odpowiedniej wiedzy przez rolników. Pomoc jest potrzebna i dobrze,
że rolnicy i mieszkańcy obszarów wiejskich  mogą z niej korzystać.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 27
Anna Szymańska
Rozdział 8
Rozdział 8
Ryby mają głos...
Ryby w okresie finansowania 2007-2013 zostały potraktowane
z należnym szacunkiem. Ryby i ci, którzy zajmują się nimi.
Wspólna Polityka Rybołówstwa (Rybacka) opiera się na
przekonaniu, że zasoby ryb są własnością wspólną, a przepisy
powinny chronić te zasoby przed przełowieniem i pozwolić na
gospodarowanie nimi z uwzględnieniem interesów rybaków
i konsumentów. Podstawę prawną polityki w dziedzinie rybołówstwa
stanowią art. 32-38 Tytułu II Traktatu ustanawiającego Wspólnotę
EuropejskÄ….
Cele wspólnej polityki w tej dziedzinie - zapobieżenie przełowieniu,
przy zabezpieczeniu interesów producentów i konsumentów -
realizowane są przez regulację w różnych podobszarach aktywności:
ochrona żywych zasobów morza, organizacja rynku na produkty
rybołówstwa, polityka strukturalna i polityka zewnętrzna. Wspólna
polityka w zakresie rybołówstwa ma zapobiegać wahaniom cen
produktów rybnych, wspomagać ochronę zasobów rybnych
i wspierać ludzi zajmujących się rybołówstwem.
Wody Unii Europejskiej otwarte są dla wszystkich rybaków UE
w 200-milowym pasie wzdłuż wybrzeży Atlantyku i Morza
Północnego, w węższym pasie na Morzu Śródziemnym i Bałtyckim.
12-milowe strefy u wybrzeży państw  Piętnastki zarezerwowane są
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 28
Anna Szymańska
dla floty danego kraju. Poszerzenie Wspólnot o Hiszpanię
i Portugalię było równoznaczne z podwojeniem liczby rybaków
(obecnie około 300 tysięcy). Hiszpania i Portugalia przez kilkanaście
lat dostosowywały swoje polityki do wspólnej polityki Unii w tej
dziedzinie. Pełny dostęp do wód UE uzyskały dopiero w 1995 roku.
Najważniejsze obszary Wspólnej Polityki Rybołówstwa to:
zarządzanie i ochrona żywych zasobów morza,
wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa,
polityka strukturalna,
polityka zewnętrzna wobec państw trzecich i organizacji
międzynarodowych.
Komisja Europejska przedstawia corocznie raport na temat
przestrzegania przez kraje członkowskie UE unijnych przepisów
w tej dziedzinie. Powszechnym przewinieniem jest również
lekceważenie obowiązku przesyłania danych i sprawozdań do
Brukseli. Wspólna Polityka Rybołówstwa odpowiada za prawne,
polityczne, ekonomiczne, społeczne i środowiskowe czynniki
wpływające na przemysł rybny i na proces integracji europejskiej.
Wśród najważniejszych kwestii, leżących u podstaw polityki znajdują
się obawy o trudności w rozdziale kurczących się zasobów
połowowych, które są na tyle mobilnym surowcem że mogą być
rozprowadzane niezależnie od granic państwowych a w związku
z tym następuje ich zbytnie odławianie. Sektor jest w stanie
przetrwać tylko dzięki wspólnym zasadom, nawet na szczeblu
międzynarodowym. Wspólna polityka rybołówstwa chroni gatunki
przed ich nadmiernym odławianiem, gwarantuje godny poziom życia
rybaków i zapewnia konsumentom i przemysłom przetwórczym
regularne dostawy ryb po racjonalnych cenach. Komisja Europejska,
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 29
Anna Szymańska
jako  strażniczka traktatów , stanowczo egzekwuje unijne przepisy
w zakresie rybołówstwa i kieruje przypadki ich nieprzestrzegania do
Trybunału Sprawiedliwości. Dla przykładu - wymierzona w 2005
roku kara wobec Francji, która uporczywie odmawiała wdrożenia
przepisów UE dotyczących rozmiarów oczek w sieciach, sięgnęła 20
mln euro.
Jednym z celów polityki strukturalnej, części Wspólnej Polityki
Rybołówstwa, jest redukcja i modernizacja floty. Oba te procesy
następują w ramach Wieloletnich Programów Ukierunkowania (tzw.
MAP). Państwa członkowskie są proszone o opracowanie planów
rozwoju ich flot połowowych na 4-5 lat. Potem, po sprawdzeniu,
zatwierdza je Komisja Europejska. Dla wsparcia państw
członkowskich w realizacji ich zadań wynikających z MAP,
udostępniane są środki finansowe z unijnego budżetu. Również
Polska redukuje swojÄ… flotÄ™ rybackÄ…. Zmniejszanie liczby jednostek
połowowych współfinansuje Unia Europejska w ramach
Sektorowego Programu Operacyjnego Rybołówstwo. Na ten cel
przewidziano w latach 2004-2006 ponad 442 mln zł. Rekompensata
za pozbycie się kutra w 75 % pochodzi z budżetu unijnego, a w 25 % -
z polskiego.
O przyznanie pieniędzy za likwidację swojej jednostki połowowej
może ubiegać się armator, jeśli wiek kutra stanowiącego polską
własność nie przekroczył 10 lat, a kuter jest wpisany od co najmniej 3
lat do Rejestru Statków Rybackich i ciągle wykorzystywany do
połowów. Pierwsze umowy na złomowanie kutrów Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podpisała z rybakami
w listopadzie 2004 r. Wnioski będą przyjmowane do końca 2006
roku, a wypłaty realizowane do końca 2008 roku.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 30
Anna Szymańska
Unijna Rada ministrów rolnictwa ustala co roku wielkość kwot
połowowych dla poszczególnych krajów UE. Wiele krajów przekracza
jednak przyznane im limity - w niedostateczny sposób kontrolując
swoich rybaków.
Jakość i pakowanie ryb są badane przez rozmaite agendy Komisji
Europejskiej. Inspektorzy Komisji nadzorują także prowadzenie
dzienników okrętowych. Ceny skupu ryb w UE ustala Rada
Ministrów. Za połowy wycofane z rynku rybacy otrzymują
rekompensatÄ™.
Polska przyjęła 31 grudnia 2002 r. jako datę gotowości do
członkostwa w Unii Europejskiej. Jednocześnie zobowiązała się
wdrożyć cały dorobek prawny w dziedzinie rybołówstwa i nie
domagała okresów przejściowych w tym obszarze. Włączenie Polski
do Wspólnej Polityki Rybołówstwa UE nie stanowiło problemu.
Porównanie prawa polskiego do prawa rybackiego UE wskazuje na
zbliżenie przepisów technicznych dotyczących ochrony rybołówstwa
i bezpieczeństwa pracy na morzu. Niewielkie różnice, których
usunięcie nie wiązało się z dużymi kosztami, wystąpiło w zakresie
trybu rejestracji statków i wydawania licencji. Zgodnie z zaleceniami
Komisji Europejskiej, dla osiągnięcia zdolności do efektywnego
wdrażania wspólnej polityki rybołówstwa konieczne będzie
wzmocnienie polskiej administracji rybackiej. Polska polityka
chroniła zasoby ryb w naszej strefie ekonomicznej Bałtyku. Nie
chroniła natomiast w pełni pozycji ekonomicznej i socjalnej
rybaków. Nie stosowała tak daleko idącej ochrony, jaką stosowała
UE, posiadajÄ…ca tzw. Finansowy Instrument Sterowania
Rybołówstwem. Przystąpienie Polski do UE i udział we wspólnej
polityce rybołówstwa przyniósł niewątpliwe korzyści w postaci
finansowego wsparcia z funduszy strukturalnych dla odnowy floty
bałtyckiej, a także utrzymania malejącej liczby statków
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 31
Anna Szymańska
dalekomorskich oraz przyspieszenia dostosowań jakościowych
produktów polskiego przetwórstwa rybnego. Wspólna Polityka
Rybacka zagwarantuje Polsce możliwość korzystania z zasobów
połowowych Unii poza jej łowiskami, czyli pozwoli wykorzystać
umowy międzynarodowe z zakresu rybołówstwa morskiego zawarte
przez Wspólnotę z krajami trzecimi.
Cele przyszłej Narodowej Strategii Rozwoju Rybołówstwa na lata
2007-2013 muszą być w pełni spójne z celami Wspólnej Polityki
Rybackiej Unii Europejskiej. Osiągnięcie tych celów dla sektora
rybackiego możliwe będzie tylko przy wsparciu instrumentów takich,
jak Europejski Fundusz Rybacki 2007-2013.
Narodowa Strategia Rozwoju Rybołówstwa 2007-2013 i Program
Operacyjny  Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa
i nadbrzeżnych obszarów rybackich obejmują wszystkie
aspekty Wspólnej Polityki Rybackiej, jak również priorytety, cele
i terminy ich realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem:
dostosowania nakładu i zdolności połowowej oraz identyfikacji
stanu zasobów z podaniem terminów osiągnięcia tych celów
dla rybołówstwa i danej floty;
rozwoju sektora akwakultury oraz przemysłu przetwórstwa
i rynku rybnego;
strategii realizacji działań mających na celu spełnienie
wymagań dotyczących inspekcji i kontroli działalności
połowowej oraz dane i zbiór informacji na temat WPR;
strategii dotyczącej produktów rybołówstwa i rozwoju działań
połowowych poza wodami Wspólnoty;
strategii rozwoju strefy przybrzeżnej oraz kryteria dla
określenia tych stref.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 32
Anna Szymańska
W celu zapewnienia rozwoju rybołówstwa w latach 2007-2013
i realizacji celów strategicznych, niezbędne jest podjęcie działań
w następujących obszarach priorytetowych:
Zrównoważonej eksploatacji zasobów rybackich,
Podaży i równowagi rynkowej,
Zrównoważonego rozwoju akwakultury,
Rozwoju i konkurencyjności sektora,
Kapitału ludzkiego oraz terytorialnego wymiaru polityki
rybackiej,
Ochrony środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem
środowiska wodnego,
Właściwego zarządzania polityką rybacką.
W obecnej formie1 Europejski Fundusz Rybacki przewiduje
udzielenie wsparcia finansowego podmiotom zwiÄ…zanym z sektorem
rybackim w ramach 5 priorytetów:
1
W czasie pisania niniejszego tekstu  sierpień 2006 r.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 33
Anna Szymańska
Priorytet 1. Środki na rzecz adaptacji wspólnotowej floty rybackiej.
Priorytet 2. Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo
i rynek rybny produktów rybołówstwa i akwakultury.
Priorytet 3. Działania służące wspólnemu interesowi.
Priorytet 4. Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa.
Priorytet 5. Pomoc techniczna.
Priorytet 1.
Środki na rzecz adaptacji wspólnotowej floty rybackiej
Celem działania będzie ustanowienie trwałej równowagi między
zasobami a nakładem połowowym.
Działanie 1.
Pomoc publiczna za trwałe zaprzestanie działalności
To działanie będzie opierało się na kontynuowaniu dostosowania
potencjału połowowego do zasobów. Zrównoważona eksploatacja
zasobów może zostać osiągnięta między innymi poprzez trwałe
wycofanie statków rybackich. Nadmierna liczba statków rybackich
powoduje nadmierną eksploatację żywych zasobów morza i skutkuje
niską opłacalnością połowów. W związku z tym, mając na uwadze
możliwości samoodnowy żywych zasobów morza, należy dostosować
potencjał połowowy statków rybackich do wielkości tych zasobów,
a przez to podnieść efektywność prowadzonej działalności
gospodarczej oraz zapewnić stabilność dochodów armatorom
rybackim, którzy pozostaną w rybołówstwie.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 34
Anna Szymańska
Działanie 2.
Pomoc publiczna na tymczasowe zaprzestanie działalności
Celem działania będzie łagodzenie skutków wystąpienia
nieprzewidywalnych zdarzeń uniemożliwiających wykonywanie
rybołówstwa morskiego. W ramach działania mogą być finansowane
działania pomocowe na rzecz tymczasowego zaprzestania
działalności połowowej rybaków i armatorów przez okres jednego
roku, który może być przedłużony o kolejny rok. Działania na rzecz
tymczasowego zaprzestania działalności towarzyszą planowi
dostosowania nakładu połowowego, prowadząc w okresie dwóch lat
do trwałego zmniejszenia zdolności połowowej, które odpowiada co
najmniej poziomowi zmniejszenia nakładu połowowego w wyniku
tymczasowego zaprzestania działalności. W ramach działania mogą
być finansowane rekompensaty za czasowe zaprzestanie działalności
przez maksymalny okres sześciu miesięcy w przypadku klęski
żywiołowej bądz innych nadzwyczajnych zdarzeń niebędących
wynikiem działań na rzecz ochrony zasobów.
Działanie 3.
Inwestycje na pokładzie statków rybackich i selektywność
Celem działania będzie poprawa warunków nawigacji, jakości
produktów oraz bezpieczeństwa i higieny pracy na statkach
rybackich, minimalizacja negatywnego wpływu rybołówstwa na
ichtiofaunę i florę, a także zwiększenie selektywności narzędzi
połowowych. W ramach działania może być finansowany zakup
sprzętu umożliwiającego przechowywanie na pokładzie odłowów,
których odrzut przestał być dozwolony, stanowiący część projektów
pilotażowych, służący do ograniczenia wpływu rybołówstwa na
siedliska, dno morskie i gatunki niekomercyjne. Poprawa warunków
na statkach rybackich w zakresie bezpieczeństwa na pokładach oraz
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 35
Anna Szymańska
warunków transportowania i przetwarzania ryb, a także
zastosowanie określonych technik połowu, mają zasadnicze
znaczenie dla konkurencyjności floty Unii Europejskiej oraz
wyważonej i odpowiedzialnej eksploatacji zasobów.
Działanie 4.
Rybołówstwo przybrzeżne na niewielką skalę
Celem działania będzie poprawa zarządzania i kontroli dostępu do
niektórych obszarów rybackich, poprawa organizacji produkcji oraz
ochrona zasobów. Termin  rybołówstwo przybrzeżne na niewielką
skalę oznacza połowy prowadzone przez statki rybackie o długości
całkowitej poniżej 12 metrów i nie korzystające z narzędzi
połowowych ciągnionych, które są wyszczególnione w tabeli 2
załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 26/2004 z dnia 30
grudnia 2003 r. dotyczącego rejestru statków rybackich Wspólnoty.
Finansowane będą projekty mające na celu:
- poprawę zarządzania i kontroli warunków dostępu do niektórych
obszarów połowowych;
- działania na rzecz organizacji produkcji, przetwórstwa i łańcucha
zbytu produktów rybołówstwa;
 propagowanie dobrowolnych działań na rzecz obniżania
nakładu połowowego w celu ochrony zasobów;
 wykorzystanie innowacyjnych technologii (bardziej
selektywne techniki połowowe wykraczające poza wymogi
ustawowe), które nie zwiększają nakładu połowowego;
- poprawę kwalifikacji zawodowych i szkoleń w zakresie
bezpieczeństwa.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 36
Anna Szymańska
Działanie 5.
Społeczno-ekonomiczne aspekty rekompensat dla celów
zarzÄ…dzania flotÄ…
Celem działania będzie łagodzenie skutków dla rybaków w związku
ze zmianami w rybołówstwie. Wsparcie będzie udzielane
na dywersyfikację zarobkową rybaków, finansowane będą szkolenia
w celu definitywnej zmiany zawodu, możliwa będzie również pomoc
związana z wcześniejszym odejściem z zawodu rybaka, w tym pomoc
zbliżona do wcześniejszych emerytur poprzez indywidualne
świadczenia kompensacyjne dla rybaków.
Priorytet 2.
Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo
i rynek rybny produktów rybołówstwa i akwakultury
Działanie 1.
Inwestycje w akwakulturÄ™
Celem działania będzie produkcja nowych gatunków, produkcja
gatunków o korzystnych perspektywach rynkowych, wprowadzanie
technik hodowli o korzystnym wpływie na środowisko
i o charakterze pozwalającym zachować tradycyjną strukturę
społeczno-ekonomiczną. W ramach tego działania finansowane będą
projekty obejmujące budowę, rozbudowę, wyposażenie
i modernizację instalacji produkcyjnych, zwłaszcza w zakresie
poprawy warunków higienicznych, dotyczących zdrowia ludzi
i dobrostanu zwierząt. Finansowane będzie również wprowadzanie
metod hodowlanych wyraznie redukujących negatywny wpływ na
środowisko, działania w interesie wspólnym w zakresie akwakultury
oraz działania szkoleniowe.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 37
Anna Szymańska
Działanie 2.
Wsparcie działań w obrębie środowiska wodnego
Celem działania jest zmniejszenie skutków finansowych
wynikajÄ…cych ze stosowania technik hodowli wzmacniajÄ…cych
ochronę i powodujących poprawę środowiska naturalnego oraz
zasobów naturalnych, spełniających kryteria ekologiczne znacznie
ostrzejsze niż wymagane obowiązującymi przepisami. W ramach
działania przyznawane będą rekompensaty związane z utraconymi
przychodami, dodatkowymi kosztami oraz zwiększonym
zapotrzebowaniem na wsparcie finansowe. Promowana będzie
różnorodność genetyczna, ekologiczny chów i hodowla oraz
wdrażanie dobrowolnych przepisów zarządzania i audytu
ekologicznego.
Działanie 3.
Działania na rzecz zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt
Celem działania jest zmniejszenie skutków finansowych
wynikających z czasowego zawieszenia działalności. W ramach
działania przyznawane będą rekompensaty dla hodowców małży
z tytułu czasowego zawieszenia zbioru mięczaków hodowlanych.
Możliwe będzie również finansowanie zwalczania ryzyka
patologicznego w akwakulturze, w przypadku gdy plan uboju został
zatwierdzony przez KomisjÄ™ zgodnie z warunkami decyzji
90/424/EWG.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 38
Anna Szymańska
Działanie 4.
Rybołówstwo śródlądowe
Celem działania będzie poprawa warunków prowadzenia racjonalnej
gospodarki rybackiej i rybołówstwa śródlądowego oraz jakości jego
produktów, zwiększenie konkurencyjności zewnętrznej pod-sektora,
rozszerzenie istniejących, opracowanie oraz wdrożenie nowych
technik i technologii połowu.
Działanie 5.
Inwestycje w przetwórstwo i obrót
Celem działania będzie poprawa warunków pracy i szkolenia
zawodowego, poprawa i monitorowanie zdrowia ludzi oraz jakości
produktów, minimalizacja negatywnego wpływu na środowisko
naturalne, stosowanie innowacyjnych technologii oraz sprzedaż
produktów głównie pochodzenia lokalnego. W ramach działania
finansowane będą projekty obejmujące budowę, rozbudowę,
wyposażenie i modernizację przedsiębiorstw. Inwestycje muszą
służyć zachowaniu lub zwiększeniu liczby miejsc pracy.
Priorytet 3.
Działania służące wspólnemu interesowi
Fundusz może wspierać działania służące wspólnemu interesowi
realizowane przy aktywnym wsparciu ze strony samych
przedsiębiorców bądz organizacji działających w imieniu
producentów, lub innych organizacji uznanych przez Państwo
Członkowskie, które mają na celu:
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 39
Anna Szymańska
- trwałe przyczynienie się do lepszego zarządzania i ochrony
zasobów;
 promocję selektywnych narzędzi i metod połowowych oraz
zmniejszenie przyłowów;
 poprawę warunków pracy oraz bezpieczeństwa;
 przyczynianie się do przejrzystości rynków produktów
rybołówstwa i akwakultury;
 rozwój, restrukturyzację lub poprawę terenów hodowli
w zakresie akwakultury;
 zakup sprzętu na potrzeby produkcji, przetwórstwa lub
handlu łącznie z utylizacją odpadów;
 doskonalenie kwalifikacji zawodowych lub rozwój nowych
metod i narzędzi dydaktycznych;
 propagowanie partnerstwa pomiędzy naukowcami
i przedsiębiorcami w sektorze rybołówstwa;
 przyczynianie się do realizacji celów określonych dla
rybołówstwa przybrzeżnego na niewielką skalę.
Działanie 1.
Ochrona i rozwój ichtiofauny
Celem działania jest poprawa zarządzania i ochrony zasobów ryb.
W ramach działania finansowana będzie instalacja urządzeń
służących do ochrony i rozwoju ichtiofauny lub przywrócenia
drożności wodom śródlądowym, w tym terenów tarła i tras
migracyjnych gatunków migrujących. Działania muszą przyczyniać
się do poprawy stanu środowiska wodnego.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 40
Anna Szymańska
Działanie 2.
Porty rybackie
Celem działania jest poprawa warunków w portach rybackich służąca
wszystkim rybakom korzystajÄ…cym z danego portu oraz powodujÄ…ca
poprawę oferowanych im usług.
Finansowane będą inwestycje dotyczące:
- poprawy warunków wyładunku, przetwarzania i składowania
produktów rybołówstwa w portach;
 dostawy paliwa, lodu, wody i elektryczności;
 sprzętu do konserwacji i naprawy statków rybackich;
 poprawy stanu nadbrzeża załadowczego w celu polepszenia
bezpieczeństwa w trakcie wyładunku lub załadunku produktów;
 skomputeryzowanego zarządzania działalnością połowową.
Działanie 3.
Promocja i rozwój nowych rynków zbytu
Celem działania jest poprawa jakości i zwiększenie wartości
produktów rybnych oraz promowanie i rozwój nowych rynków dla
tych produktów. W ramach działania będzie udzielane wsparcie na
działania wspólne, których celem jest realizacja polityki podniesienia
jakości i wartości, promocji lub rozwoju nowych rynków zbytu
produktów rybołówstwa i akwakultury. Działania nie mogą być
ukierunkowane na znaki handlowe, jak również nie mogą odnosić się
do konkretnych krajów bądz obszarów geograficznych, za wyjątkiem
produktów uznanych zgodnie z warunkami rozporządzenia Rady
(EWG) nr 2081/92.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 41
Anna Szymańska
Działanie 4.
Projekty pilotażowe
Celem działania będzie zdobywanie oraz rozpowszechnianie wiedzy
na temat nowinek technicznych. W ramach działania finansowane
będą projekty mające na celu testowanie możliwości (technicznych
i finansowych) praktycznego zastosowania innowacyjnych
technologii w warunkach maksymalnie zbliżonych do
produkcyjnych. Możliwe będzie również testowanie metod
zarządzania nakładem połowowym i eksperymentalnego zarybiania.
Działanie 5.
Modyfikacja i zmiana przeznaczenia jednostek rybackich
Celem działania będzie modyfikacja i zmiana przeznaczenia statków
rybackich. W ramach tego działania finansowana będzie modyfikacja
jednostek rybackich dla celów szkoleniowych lub naukowych oraz
zmiana przeznaczenia jednostek rybackich na inne cele niż
rybołówstwo.
Priorytet 4.
Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa
Działanie 1.
Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa
Celem działania jest poprawa sytuacji ekonomicznej obszarów
zależnych od sektora rybackiego charakteryzujących się trudną
sytuacją społeczno-ekonomiczną. W ramach tego działania będą
współfinansowane następujące przedsięwzięcia:
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 42
Anna Szymańska
 działania w zakresie restrukturyzacji i reorientacji,
w szczególności przez propagowanie agroturystyki, pod
warunkiem, że działania te nie powodują zwiększenia nakładu
połowowego;
 działania w zakresie dywersyfikacji przez propagowanie
zróżnicowanego zatrudnienia osób czynnie zatrudnionych
w sektorze rybołówstwa w drodze tworzenia dodatkowych lub
zastępczych miejsc pracy poza sektorem rybołówstwa;
 komercyjną eksploatację owoców morza na poziomie lokalnym;
 wspieranie infrastruktury drobnego rybołówstwa i propagowanie
działalności turystycznej;
 ochronę środowiska morskiego, jeziornego i przybrzeżnego w celu
utrzymania jego atrakcyjności, regenerację i rozwój osad oraz
wiosek przybrzeżnych, a także ochronę i czerpanie korzyści
z dziedzictwa przyrody oraz architektury;
 przywrócenie potencjału produkcyjnego sektora rybołówstwa
w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej bądz
przemysłowej;
 wsparcie współpracy międzyregionalnej i międzynarodowej
pomiędzy poszczególnymi podmiotami w obszarach rybołówstwa
przybrzeżnego, głównie w drodze tworzenia sieci
i rozpowszechniania najlepszych praktyk;
 nabywanie umiejętności organizacyjnych i komunikacyjnych
wymaganych w celu opracowania oraz realizacji lokalnej strategii
rozwoju.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 43
Anna Szymańska
Podsumowując  ryby mają głos.
W latach 2007-2013 przewidziano bardzo różne obszary wsparcia 
od dofinansowania hodowli, dbałości o stan zdrowotny i zwiększanie
 pogłowia ryb, do dbania o ludzi, zajmujących się na co dzień 
połowem ryb, ich przetwórstwem, hodowlą lub tylko mieszkających
nad akwenami z rybami. Gdzie sÄ… takie akweny w Polsce  poza
łowiskami specjalnymi??? Każdy wędkarz w Polsce powie, że ryb
w rzekach i jeziorach nie ma. Może przez te siedem lat 2007-2013
nauczymy się, jak dbać o środowisko wodne i zwierzęta w nim
mieszkające, tak, by np. wędkarskie wyprawy nad polskie rzeki
i jeziora nareszcie dostarczały wielu wspaniałych przeżyć,
zwiÄ…zanych z polowaniem na  taaaakÄ… rybÄ™ ...
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 44
Anna Szymańska
Rozdział 9
Rozdział 9
Fundusze europejskie... ale nie unijne
W Europie znajdują się także państwa, które nie są członkami Unii
Europejskiej. Te państwa, europejskie poprzez swoje położenie
geograficzne, są zrzeszone w różnych organizacjach, także
europejskich.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 45
Anna Szymańska
Porozumienie o Rozszerzeniu Europejskiego Obszaru
Gospodarczego (EOG) weszło w życie 1 stycznia 1994 roku. Obecnie
obejmuje ono 25 państw członkowskich Unii Europejskiej oraz
państwa członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego
Handlu (EFTA): Islandię, Liechtenstein i Norwegię (we współpracy
w ramach EOG nie uczestniczy Szwajcaria). W zamian za dostęp do
rynku wewnętrznego Unii Europejskiej  Islandia, Liechtenstein
i Norwegia zobowiązały się do udzielenia pomocy państwom Unii
Europejskiej w zmniejszeniu różnic społecznych i gospodarczych
w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz nowym
członkom UE w ich staraniach o pełen udział w rozszerzonym rynku
wewnętrznym EOG.
W ramach dwóch nowych narzędzi  Mechanizmu Finansowego
EOG, który tworzy Norwegia, Islandia i Liechtenstein oraz
Norweskiego Mechanizmu Finansowego  w okresie
2004-2009 zostało uruchomionych 1,167 mld euro. Zgodnie z
zapisami Umowy o rozszerzeniu EOG ( z dnia 14 pazdziernika 2003
r.) aż 533 mln euro (prawie 48% wszystkich tych środków) trafi do
naszego kraju.
Beneficjenci MF EOG: 10 nowych państw UE oraz Hiszpania,
Portugalia i Grecja
Beneficjenci N MF: 10 nowych państw UE
W ramach obu Mechanizmów Finansowych przyznano:
533,51 mln euro dla Polski (46,8% z MF EOG i 49% N MF)
Co  jakie działania - wspiera Mechanizm Finansowy EOG
i Norweski Mechanizm Finansowy?
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 46
Anna Szymańska
Åšrodki finansowe w ramach Mechanizmu Finansowego
Europejskiego Obszaru Gospodarczego są dostępne na
realizację projektów w następujących sześciu obszarach
priorytetowych:
ą Ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez
m.in. redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych
zródeł energii. Szczegółowe informacje dotyczące priorytetu
znajdują się w  Programie Operacyjnym , dostępnym na
stronie Ministerstwa Środowiska (Instytucji Pośredniczącej):
http://www.mos.gov.pl/mfeog
ą Promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze
wykorzystanie i zarządzanie zasobami. Szczegółowe informacje
dotyczÄ…ce priorytetu znajdujÄ… siÄ™ w  Programie Operacyjnym ,
dostępnym na stronie Ministerstwa Środowiska (Instytucji
Pośredniczącej): http://www.mos.gov.pl/mfeog
Ä… Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym
transport publiczny i odnowa miast. Szczegółowe informacje
dotyczÄ…ce priorytetu znajdujÄ… siÄ™ w  Programie Operacyjnym ,
dostępnym na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego (Instytucji Pośredniczącej):
http://www.mk.gov.pl/eog
ą Rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie
wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego
instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby
publicznej, a także wspierających go procesów
demokratycznych. Szczegółowe informacje dotyczące
priorytetu znajdujÄ… siÄ™ w  Programie Operacyjnym ,
dostępnym na stronie UKIE,
http://www1.ukie.gov.pl/WWW/news.nsf/0/4345CDE5D6C0
D7B4C125700A00503F12
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 47
Anna Szymańska
Ä… Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem.
Szczegółowe informacje dotyczące priorytetu znajdują się
w  Programie Operacyjnym , dostępnym na stronach:
Ministerstwa Zdrowia (Instytucji Pośredniczącej)
http://www.mz.gov.pl oraz Biura do Spraw Zagranicznych
Programów Pomocy w Ochronie Zdrowia (Instytucji
WspomagajÄ…cej) http://www.bpz.gov.pl
ą Badania naukowe. Szczegółowe informacje nt. priorytetu
znajdują się w  Programie Operacyjnym , dostępnym na
stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Instytucji
Pośredniczącej (poprzednio: Ministerstwa Nauki
i Informatyzacji oraz Ministerstwa Edukcji i Nauki)
http://www.mnii.gov.pl/ w zakładce Nauka/Finansowanie
pozabudżetowe.
Åšrodki finansowe z Norweskiego Mechanizmu Finansowego
wspierają działania podejmowane w ramach wszystkich sześciu
priorytetów Mechanizmu Finansowego EOG, oraz  na zasadach
pierwszeństwa  w zakresie następujących dodatkowych czterech
obszarów priorytetowych:
ą Wdrażanie przepisów z Schengen, wsparcie Narodowych
Planów Działania z Schengen oraz wzmacnianie sądownictwa
Szczegółowe informacje nt. priorytetu znajdują się
w  Programie Operacyjnym , dostępnym na stronie
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Instytucji
Pośredniczącej) http://www.mswia.gov.pl
ą Ochrona środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem
wzmocnienia zdolności administracyjnych do wprowadzania
w życie odpowiednich przepisów istotnych dla realizacji
projektów inwestycyjnych. Szczegółowe informacje dotyczące
priorytetu znajdujÄ… siÄ™ w  Programie Operacyjnym ,
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 48
Anna Szymańska
dostępnym na stronie Ministerstwa Środowiska (Instytucji
Pośredniczącej): http://www.mos.gov.pl/mfeog
ą Polityka regionalna i działania transgraniczne. Wstępne
informacje znajdujÄ… siÄ™ na stronie internetowej
http://funduszestrukturalne.gov.pl
ą Pomoc techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire.
Szczegółowe informacje nt. priorytetu znajdują się
w  Programie Operacyjnym , dostępnym na stronie UKIE
(Instytucji Pośredniczącej):
http://www1.ukie.gov.pl/WWW/news.nsf/0/4345CDE5D6C0
D7B4C125700A00503F12
 Program Operacyjny dla wykorzystania środków finansowych
w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru
Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego
zawiera opisy priorytetów obejmujące cele, rodzaje
kwalifikujących się projektów, wykazy możliwych kosztów
kwalifikowalnych, kryteria wyboru projektów oraz rodzaje
beneficjentów.
Za zarządzanie działaniami realizowanymi w ramach Mechanizmu
Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego
w Polsce odpowiedzialne jest Ministerstwo Gospodarki i Pracy, które
pełni funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego (KPK).
Zarządzanie poszczególnymi priorytetami zostało powierzone
siedmiu Instytucjom Pośredniczącym. Rolę tę pełnią resorty
właściwe:
Ministerstwo Środowiska dla trzech priorytetów  Ochrona
środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez między
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 49
Anna Szymańska
innymi redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych
zródeł energii ,  Promowanie zrównoważonego rozwoju
poprzez lepsze wykorzystanie i zarzÄ…dzanie zasobami oraz
 Ochrona środowiska, m.in. z uwzględnieniem
administracyjnych zdolności wprowadzania w życie
odpowiednich przepisów unijnych oraz realizacji inwestycji
w infrastrukturę i technologię, z pierwszeństwem dla
komunalnej gospodarki odpadami ,
Ministerstwo Kultury dla priorytetu  Ochrona kulturowego
dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny
i odnowa miast ,
Urząd Komitetu Integracji Europejskiej dla priorytetu  Rozwój
zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie wykształcenia
i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego instytucjach
potencjału z zakresu administracji lub służby publicznej,
a także wspierających go procesów demokratycznych ,
Ministerstwo Zdrowia dla priorytetu  Opieka zdrowotna
i opieka nad dzieckiem ,
Ministerstwo Nauki i Informatyzacji dla priorytetu  Badania
naukowe ,
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dla
priorytetu  Wdrażanie przepisów z Schengen, wspieranie
Narodowych Planów Działania z Schengen, jak również
wzmacnianie sÄ…downictwa ,
Ministerstwo Gospodarki i Pracy dla dwóch priorytetów
 Polityka regionalna i działania transgraniczne oraz  Pomoc
techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire2 .
2
Acquis communautaire  całokształt dorobku prawnego Wspólnoty
Europejskiej, na który składają się postanowienia traktatowe, ustawodawstwo
wykonawcze, orzecznictwo...
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 50
Anna Szymańska
Instytucja Pośrednicząca może powierzyć pewne zadania związane
z zarządzaniem Instytucjom Wspomagającym, które odpowiedzialne
będą za zbieranie wniosków.
Ministerstwo Gospodarki i Pracy utworzyło Komitet Monitorujący,
który jest odpowiedzialny za monitorowanie postępu realizacji
projektów, natomiast przy wszystkich Instytucjach Pośredniczących
zostały powołane komitety sterujące, odpowiedzialne za wybór
projektów w ramach poszczególnych obszarów priorytetowych.
Za zarzÄ…dzanie Mechanizmem Finansowym EOG oraz
podejmowanie ostatecznej decyzji o przyznaniu środków
finansowych odpowiedzialny jest Komitet Mechanizmu Finansowego
w Brukseli. TÄ™ samÄ… funkcjÄ™ w ramach Norweskiego Mechanizmu
Finansowego pełni norweskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych
w Oslo. Wdrażaniem obu mechanizmów zajmuje się Biuro
Mechanizmów Finansowych w Brukseli, które pełni również funkcję
punktu kontaktowego.
Szczegółowy opis systemu wdrażania oraz procedura wnioskowania
określone są w Programie Operacyjnym, który znajduje się na
stronie www.eog.gov.pl.
Priorytety w MF EOG
" Ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez
(między innymi) redukcję ilości zanieczyszczeń i promowanie
odnawialnych zródeł energii,
" Promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze
wykorzystanie i zarzÄ…dzanie zasobami naturalnymi,
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 51
Anna Szymańska
" Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym
transportu publicznego i odnowy miast,
" Rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie
wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego
instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby
publicznej, a także wspierających go procesów
demokratycznych,
" Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem.
W ramach prowadzenia działań w ww. obszarach priorytetowych
można ubiegać się o granty na badania naukowe.
Wysokość dofinansowania
Maksymalny wkład finansowy z MF EOG wynosi:
" 85% kosztów projektu - dla projektów finansowanych
z publicznych środków krajowych,
" 60% kosztów projektu - w pozostałych przypadkach.
Åšrodki finansowe z Norweskiego Mechanizmu Finansowego mogÄ…
wspierać działania podejmowane w ramach 6 priorytetów
Mechanizmu Finansowego EOG oraz na zasadach pierwszeństwa
w zakresie następujących czterech dodatkowych obszarów
priorytetowych:
wdrażanie przepisów z Schengen, wspieranie Narodowych
Planów Działania z Schengen i wzmacnianie sądownictwa,
ochrona środowiska ze szczególnym uwzględnieniem
wzmocnienia zdolności administracyjnych do wprowadzania
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 52
Anna Szymańska
w życie odpowiednich przepisów istotnych dla realizacji
projektów inwestycyjnych,
polityka regionalna i działania transgraniczne,
pomoc techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire.
Następny nabór wniosków zostanie ogłoszony prawdopodobnie we
wrześniu 2006 roku.
Szwajcarski Mechanizm Finansowy
W dniu 27 lutego 2006 r. zostało podpisane Memorandum
Finansowe między Radą Federalną Szwajcarii i Komisją Wspólnot
Europejskich dotyczące szczegółów wkładu finansowego
Konfederacji Szwajcarskiej na rzecz spójności gospodarczej
i społecznej poszerzonej Unii Europejskiej. Wkład szwajcarski
zostanie rozdzielony między państwa członkowskie, które przystąpiły
do UE 1 maja 2004 r. Polsce przypadnie z tego około 312 mln euro,
na 5 lat (2006-2011). Ze względu na przedłużające sie negocjacje
przed podpisaniem Memorandum i konieczność przygotowania
dokumentów precyzujących sposób wydatkowania tych środków 
system ruszy dopiero w 2007 roku.
Przewiduje sie, że wsparciem będą objęte projekty oraz programy
narodowe i regionalne, jak również projekty i programy
transgraniczne w następujących sektorach:
bezpieczeństwo, stabilność,
wsparcie reform (m.in. wzmocnienie możliwości lokalnych
w zarzÄ…dzaniu na poziomie regionalnym i gminnym,
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 53
Anna Szymańska
przeciwdziałania katastrofom naturalnym, inicjatywy rozwoju
regionalnego na obszarach peryferyjnych i zubożałych),
środowisko i infrastruktura (m.in. poprawa i modernizacja
infrastruktury, w tym wydajność energetyczna, woda, wywóz
zanieczyszczeń, transport publiczny, poprawa warunków
środowiskowych, zagospodarowanie terytorium regionalnego,
miejskiego i wiejskiego),
rozwój sektora prywatnego i handlu, w szczególności małych
i średnich przedsiębiorstw, wprowadzenie możliwości
kredytowych i ułatwienie dostępu do kapitału, promocja
ekowydajności,
rozwój społeczny i zasobów ludzkich (np. modernizacja
szpitali, współpraca między miastami, gminami, wsparcie
inicjatyw międzynarodowych dotyczących rozwoju).
Rozdzielenie środków między wskazane dziedziny będzie się opierać
na potrzebach każdego państwa  beneficjenta.
Uruchomienie programu przewiduje siÄ™ w poczÄ…tku 2007 roku.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 54
Anna Szymańska
Rozdział 10
Rozdział 10
10 zasad dla dobrego przyjęcia Twojego wniosku
1. Unikaj schematyzmu i rutyny.
2. Poznaj donatora:
Kto? (Instytucja ZarzÄ…dzajÄ…ca)
Na co? (działania priorytetowe)
Komu? (jakie instytucje mogą być beneficjentami)
Na jakich warunkach? (jak wyglÄ…da ocena formalna
i merytoryczna)
3. Zrozum donatora
Jakie są cele donatora, które chcemy pomóc zrealizować?
Zawsze generalnym celem donatora sÄ… ZMIANY,
Twoje projekty, cele i metody  powinny odpowiadać celom,
strategii i misji donatora,
Poznaj zasady konkursu  za co będzie oceniamy Twój
wniosek.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 55
Anna Szymańska
4. Bądz pomysłowy
Szukaj dobrych pomysłów  nowych pomysłów na stare
problemy! Nie ma problemu  nie ma projektu!
Szukaj ciekawych pomysłów, metod rozwiązywania
problemów, tytułów dla swoich projektów.
5. Bądz zrozumiały dla oceniających
Pisz językiem adresata,
Używaj definicji adresata,
Używaj sformułowań adresata,
Pamiętaj, że oceniający nie znają Twojego projektu ani Ciebie!
6. BÄ…dz obiektywny
Czy będąc donatorem  dałbyś pieniądze na Twój projekt?
7. BÄ…dz wiarygodny
Pokaż swoje kompetencje,
Pokaż swoje osiągnięcia,
Pokaż swoje umiejętności,
Pokaż nadzwyczajną staranność przy opracowywaniu aplikacji.
8. Przestrzegaj zasad formalnych
Zgodny z wytycznymi krój pisma,
Zgodna z wytycznymi wielkość czcionki,
Zgodna z instrukcją ilość znaków w każdym punkcie wniosku.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 56
Anna Szymańska
9. Budżet projektu musi być rzetelny
Budżet zgodny z opisem działań,
Budżet zgodny pod względem rachunkowym,
Budżet podany we właściwej walucie (PLN lub euro),
Budżet jasny, uwzględniający warunki donatora.
10. BÄ…dz najlepszy
Pamiętaj, że trzeba wierzyć w siebie,
Pamiętaj  trzeba być życzliwym, pogodnym i nastawionym
optymistycznie,
Wszyscy lubią zwycięzców,
Współpracując z ludzmi obsługującymi program  nie
narzekaj, nie twórz problemów, bądz zawsze sympatyczny.
Zapamiętaj, co jest ważne w dobrym przygotowaniu projektu. Te
elementy muszą znalezć odzwierciedlenie we wniosku.
Harmonogram wdrażania  to zaplanowanie działań
w określonym czasie. Z harmonogramu powinno wynikać, że plan
wdrażania poszczególnych działań projektu został skonstruowany
w sposób optymalny, logiczny i prowadzi do celu. Formą prezentacji
harmonogramu działań jest powszechnie stosowana forma graficzna,
znana pod nazwą wykresu Gantta. Długość trwania poszczególnych
działań musi być odpowiednio dobrana do długości całego czasu
realizacji projektu.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 57
Anna Szymańska
Nie pamiętam, by jakikolwiek projekt dofinansowywany środkami
pomocowymi rozpoczÄ…Å‚ siÄ™ w planowanym terminie! Dlatego
bezpieczniej jest nie używać w harmonogramie konkretnych dat,
lepiej nazywać poszczególne okresy np.  miesiąc pierwszy ,  kwartał
pierwszy itd. Harmonogram przedstawiony ostatecznie we wniosku
 należy zawsze uważać za wiążący. Z harmonogramu wynikają
bezpośrednio nie tylko wskazniki, ale określone nim tryby płatności.
Rozwój społeczeństwo informacyjnego oznacza stymulowanie
wzrostu ogólnego poziomu znajomości oraz stopnia wykorzystania
nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych
w pracy i życiu codziennym. Realizację tego celu uzyskać można np.
poprzez zastosowanie komputerów w procesie dydaktycznym lub
w zarzÄ…dzaniu firmÄ….
Zrównoważony rozwój  tu należy wykazać, że planując
przedsięwzięcie i jego rezultaty wzięliśmy pod uwagę wszystkie trzy
aspekty: gospodarczy, społeczny i środowiskowy - zgodnie
z zapisami Traktatu Amsterdamskiego. To jest realizacja polityki
horyzontalnej  zrównoważonego rozwoju, a więc także ochrony
środowiska.
Montaż finansowy  Twoja aplikacja powinna przedstawiać
rzetelny opis działania projektu ze starannym oszacowaniem
wartości wszystkich jego elementów. Koszty są jednym z elementów
oceny! Nierealne, nierzetelne lub  z sufitu wzięte wyliczenie
i przedstawienie kosztów może skutkować obniżeniem budżetu
projektu lub częściej - nawet odrzuceniem wniosku.
Innowacyjność to czynnik kluczowy dla polityk i programów
społeczno-gospodarczych, uznawany przez Komisję Europejską za
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 58
Anna Szymańska
zasadę fundamentalną. Innowacja dotyczy nie tylko projektów
badawczo-rozwojowych, lecz także sposobów wdrażania i rodzaju
rezultatów wszystkich projektów. Dlatego wysoko cenione jest
nierutynowe podejście do analizowania problemów oraz
 innowacyjne sposoby ich rozwiązywania. Jeśli dodatkowo te nowe
sposoby opierać się będą na wykorzystaniu technologii
informatycznych - komputerów, odpowiedniego oprogramowania
i Internetu - tym prostsze będzie wykazanie respektowania jednej
z polityk horyzontalnych, a mianowicie polityki wspierania rozwoju
społeczeństwa informacyjnego, zgodnie z odnowioną strategią
lizbońską.
Całkowity koszt projektu
yródła
Koszty Sposoby finansowania
finansowania
Refundacja funduszu Kredyt pomostowy
Koszty
kwalifikowane
(do refundacji)
Budżet Państwa Obligacje
Koszty nie
kwalifikujÄ…ce siÄ™
Środki własne
do refundacji
Środki własne
beneficjenta
Środki własne, kredyt
Rys. 15  montaż finansowy
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 59
Anna Szymańska
Wartość dodana - to takie efekty planowanego projektu, które nie
byłyby możliwe do osiągnięcia bez wsparcia funduszu lub
zastosowania nowych, innowacyjnych metod, w tym służących
efektywnemu wykorzystaniu zasobów do osiągnięcia zakładanych
celów.
Kompletność wniosku/aplikacji. Do rozpatrywania
przyjmowane są jedynie aplikacje kompletne pod każdym względem
i gotowe do realizacji. Oznacza to, że wniosek może być złożony
i przyjęty do finansowania nie tylko po wypełnieniu wszystkich
rubryk, ale jeśli jest zaopatrzony we wszystkie obowiązkowe
załączniki.
Kryteria wyboru projektów  to czynniki warunkujące
kompletność i jakość projektu, o których bardzo często się zapomina
planując przedsięwzięcie, wg których aplikacje są weryfikowane
w trakcie całej procedury kwalifikacyjnej. Kryteria wyboru
projektów są wykazem wszystkich elementów warunkujących dobrą
ocenÄ™ projektu prezentowanego w kompletnej aplikacji.
Kończę tę książkę z uczuciem niedosytu oraz przekonaniem, że choć
trochę udało mi się przybliżyć Państwu to, co nas czeka w nowym
okresie korzystania z funduszy europejskich  latach 2007  2013.
Wiem, że oczekujecie Państwo bardziej szczegółowego przewodnika
po programach operacyjnych, priorytetach, procedurach
i instytucjach, które zajmować się będą w przyszłości (jakże
niedalekiej) przyjmowaniem wniosków i zarządzaniem funduszami.
Trudno o tym pisać, kiedy tworzone są Programy Operacyjne, kiedy
nie ma jeszcze np. wyraznych wytycznych krajowych dotyczÄ…cych
kwalifikowalności kosztów, załączników, wybranych instytucji
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE  darmowy fragment  Złote Myśli
str. 60
Anna Szymańska
pośredniczących. Ten przewodnik ma inne zadanie -  oswoić Was
z nowymi dokumentami programowymi, z nowymi priorytetami.
Czas oczekiwania na rozpoczęcie korzystania z puli środków w nowej
siedmiolatce (2007-2013) nie powinien być przez Was zmarnowany.
To akurat dobra pora na przygotowanie projektów, które
chcielibyście realizować przy udziale środków pomocowych z UE. Do
początku roku 2007 pozostało jeszcze kilka miesięcy. Naprawdę
powinien być to czas na uczenie się i dobre przygotowanie do
absorpcji funduszy europejskich.
Życząc Państwu udanej realizacji wszystkich projektów z udziałem
środków z UE  pozostaję do Waszej dyspozycji. Proszę o opinie  co
jeszcze chcecie wiedzieć, co Wam sprawia największą trudność,
czego Wam zabrakło w tym poradniku.
Starszy Konsultant Funduszy Europejskich  Anna Szymańska
Pisane w EÅ‚ku, w sierpniu 2006 r.
Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Anna Szymańska
Dlaczego warto mieć pełną wersję?
Pełną wersję książki zamówisz na stronie wydawnictwa
Złote Myśli
http://www.zlotemysli.pl/prod/6302/fun
dusze-unijne-i-europejskie-anna-szym
anska.html
Dodaj do koszyka


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Fundusze unijne i europejskie
Fundusze Unijne I Europejskie 2 Nieznany (2)
Fundusze unijne i europejskie
fundusze unijne i europejskie 2 Nieznany
Fundusze unijne i europejskie 2007 2013 dla mieszkańców obszarów wiejskich
Jak pozyskać fundusze unijne na infrastrukturę IT
Fundusze unijne szansa na rozwoj malych i srednich przedsiebiorstw fundun
Fundusze unijne w pytaniach i odpowiedziach wydanie lipiec 2014 r e
Fundusze unijne dla przedsiębiorstw
PROJEKTY I FUNDUSZE UNII EUROPEJSKIEJ

więcej podobnych podstron