01401

01401



8


Przedmowa.

nowało stuleciu. Dawniej trzymał się świat ściśle panującego stylu epoki i napróżno szukalibyśmy ze świecą w ręku gmachu w stylu romańskim w pełnej epoce XIV wieku stawianego, jak w XVII czystego renesansu. Płynie ten potok rozwoju stylu i konstrukcyi niecofająe się nigdy, czasem nić tradycyj zrywa się jak z upadkiem gotycyzmu ale nawiązuje go zaraz Renesans i płynie w Baroko, Rokoko aż do śmierci stylów epok, którą jest in-dyferentyzm w sztuce dzisiejszej, zrodzony około 1824 r.

Taką nić tradycyj budowniczych mamy przedstawioną w zabytkach skromnych Krakowa — jeżeli niepo-siadamy najwyższych arcydzieł, toć i w tych widać artystyczną myśl wspólną z cywilizowaną Europą od XI wieku, a wyprzedziliśmy z tej strony Alp epokę odrodzenia w architekturze. Posiadamy dotąd zabytki romańskie, gotyckie, renesansowe, że nie mówimy o późniejszych stylach.

Wszakże co do odleglejszych epok nie spodziewajmy spotkać się tu z gotowym do studyj materyałem; wypadnie mejednę odtworzyć zatartą cechę a zatartą dwoma głównemi nieprzyjaciółmi dzieł budownictwa, to jest pożarami i nowym stylem panującym. W poczet bowiem nieszczęść miasta Krakowa, którym otwiera po raz pierwszy bramę męczeństwo św. Stanisława w XII wieku, policzyć trzeba częste nadzwyczaj pożary. Dosyć otworzyć kroniki nasze aby niemal na każdej karcie znaleść wspomnienie pożaru w Krakowie. Dawna katedra pali się podwakroć, zanim w r. 1320 staje dzisiejszy gmach; — krakowski Zamek i każdy niemal kościół niszczy ogień razy wiele i to w różnych epokach. To już prawie i nie ma Krakowa po Tatarach, a okrom Zamku i kościoła św. Andrzeja stawiać się musi wszystko z nowa a zakreślać nowe granice miasta. Ale daleko sroższym niszczycielem stylu budo-


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Ćwiczenia grafomotoryczne cz1 00027 Pokoloruj kredkami wzory na pisance zgodnie z instrukcją. kolor
0002701 46 lepszej chowa skrytki, by ci je na każde zawołanie w pełnym wdzięku i świeżości pokazać.
0002701 — 50 — krów zostanie użyty na wyrób masła, to pozostała stąd maślanka i mleko odtłuszczone
0002701 44 maluje Krzysztof Falibogowski: (Discurs marnotractwa korony Polskiej r. 1625). „Tymi cza
0002701 4Q ale wygodnie i eleganoko urządzony. Nosił imię mitologicznej nimfy—„Thetis.“ Na dole obs
0002701 50 i porządkowy Ciepłota pokoju Czas w minutach Ilość gramów wody w 1000
0002701 46 Andree rozpytuje kapitana o stan lodów na północy. Zwiedzam statek, dość wprawdzie prymi
0002701 25- Tyki... tyki... tyki... tyki. tyklklklklklkltok. —    Strzelać przecież!
0002701 5212. Porządek w piekarni. Porządek w piekarni polega głównie na tem: 1.    
0002701 48 UWAGI KOŃCOWE nego. Odwracając dzisiejsze mniemania, możemy śmiało powiedzieć, iż Dziady
0002701 50 tak służyło i wielu innych pierwszego rzędu panów, stojąc za krzesłem i podając farfurkę
0002701 - 52    - 7awolała naraz -    Co czynisz nierozsądny — zaw bo
0002701 t— f i Y ----c-»~S*Kg§ 8 T 4_    
0002701 - jest to pamiątka moich chwilowych dumaii — myślałem właśnie o Pobożaninie, którego Bielsk
0002701 Korony Toljkiky*    ry ptjycbobjtla ti)Y£ielF#noc/po/łalipot1ftoy3e$aVy3elm4
0002701 5212. Porządek w piekarni. Porządek w piekarni polega głównie na tem: 1.    
0002701 AL. ( 12 ) Ac. ich uzbroił wojsko, którego wodzem wyznaczył Joaba, a lubo siły buntow
0002701 Na. Nc. ta sekta zaczęła się, kiedy Chrześcia-nie uchylili się z Jerozolimy do Pełli, przed

więcej podobnych podstron