IMGY68 (2)

IMGY68 (2)



124 Między Przeznaczeniem a Opatrznością

wolność kierowana i rozumnie ograniczana przez Opatrzność. Jeszcze raz j dał Krasiński wyraz swemu głębokiemu przekonaniu, że historia jest „myślą Boga o ludziach i myślą ludzi o Bogu”. Ale w tych dziejach było ciągle jeszcze miejsce na tragizm „nie-boskiego świata”, głęboko historycznego świata Henryków, Pankracych i Irydionów, i dlatego 'było miejsce na — ambiwalentnie wprawdzie potraktowany — spisek polityczny.

KRASIŃSKI A HEGEL

Poważna rola heglizmu w życiu umysłowym epoki romantycznej jest faktem powszechnie uznanym przez historyków pierwszej połowy wieku XIX. Recepcja Hegla w krajach słowiańskich omawiana była już kilkakrotnie ze względu na swe uderzające nasilenie, a także szczególnie kontrowersyjny charakter.1

W tym kręgu zagadnień warto również rozważyć stosunek Krasińskiego do myśli heglowskiej, aczkolwiek w jego twórczości nie odnajdziemy szczególnego, wyjątkowego wariantu tej recepcji. Do podjęcia podóbnej problematyki skłania też jej obecność w tradycji polskich opracowań, badających rolę heglizmu w kształtowaniu filozoficznego myślenia doby romantyzmu. Postawa Krasińskiego wobec Hegla i heglizmu była omawiana bardzo szeroko i szczegółowo przez całą specyficzną formację badaczy — historyków literatury i filozofii. Wziąć też należy pod uwagę istotne, może nawet pierwszoplanowe, znaczenie literatury tego okresu w formowaniu kultury narodowej, także w upowszechnianiu filozoficznych nowinek, w narzucaniu nowego stylu rozumienia i interpretowania świata.

Badacze myśli Krasińskiego upatrywać chcieli w poecie jednego z najwybitniejszych filozofów czy raczej myślicieli polskich, jeden z „najgłębszych umysłów filozoficznych, które Polska wydała”, a nawet „jeden z najznamienitszych umysłów, jakie wydał wiek XIX”.2 Gorący apologeta Krasińskiego pisał, że „zasługuje on w pełnej mierze na nazwę nie tylko, wielkiego poety, ale i filozofa. Był nim jako umysł dziwnie jasny, przenikliwy, a posiadający nadzwyczajny dar syntezy. Jakaś wewnętrzna potrzeba, jakiś orli lot ducha podniecał go od wczesnej młodości do rozmyślań filozoficznych”.3

1

Por. Hegel bei den Slaven, Reichenberg 1934, oraz Der Streit urn Hegel bet den Slapen, Praha 1967.

2

*    M. Straszewski, Zygmunt Krasiński (18121859), w: Polska filozofia narodowa, 15 wykładów. Wydal i przedmową zaopatrzył M. Straszewski, Kraków 1921, s. 264.

3

*    Ib, >. 812.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
IMGY68 (2) 124 Między Przeznaczeniem a Opatrznością ■ wolność kierowana i rozumnie ograniczana przez
Obraz (59) 2 124 Między Przeznaczeniem a Opatrznością wolność kierowana i rozumnie ograniczana przez
IMGY63 (2) 114 Między Przeznaczeniem a Opatrznołcię tylko w tradycyjnie dostrzeganej różnicy między
IMGY64 (2) 116 Między Przeznaczeniem a OpatrznoScią nic tak już może istotne dla podstawowej motywac
IMGY65 (2) 118 Miedzy Przeznaczeniem a Opatrznością (197). Dlatego idea ziemskiej, zbrojnej pomocy n
IMGY66 (2) 120 Między Przeznaczeniem a Opatrznością dwie estetyki”.48 W Irydionie rozwinięta została
IMGY54 96 Między Przeznaczeniem a Opatrznoicią wątpliwa.1 Wszak to on, tworząc „mitologiczną szkolę”
IMGY66 (2) 120 Między Przeznaczeniem a Opatrznością dwie estetyki”.48 W Irydionie rozwinięta została
IMGY67 (2) 122 Między Przeznaczeniem a Opatrznością Idea schyłku epoki sugerowana jest od pierwszego
IMGY62 (2) 112 Między Przeznaczeniem a Opatrznością locale. Abstrakcyjny schematy dramatu mistyczneg
49510 IMGY61 (2) 110 Między Przeznaczeniem a Opatrznością i cierpienia oraz pewność zbawienia i reha
63225 IMGY67 (2) 122 Między Przeznaczeniem a Opatrznością Idea schyłku epoki sugerowana jest od pier
IMGY54 96 Między Przeznaczeniem a Opatrznoicią wątpliwa.1 Wszak to on, tworząc „mitologiczną szkolę”
IMGY55 98 Między Przeznaczeniem a Opatrznoicią Treugutt, stanowią „część składową utworu”, często po
IMGY56 100 Między Przeznaczeniem a Opatrznołcią tycznie konfrontowane, żc muszą one ąnaleźć się w st

więcej podobnych podstron