67883 skanuj0012

67883 skanuj0012



264 CLAUDE L£VI-STHAUSS

nak względne. W pierwszej wersji Masauwu (sam) jest pomocny ludziom, lecz jednak nie bezwarunkowo; w wersji 4 jest on wrogi, ale mógłby być wrogi w jeszcze większym stopniu. Wskutek tego jego\ rola jest określona — przynajmniej implicite — w porównaniu z inną'możliwa rolą, nie wyszczególnioną, reprezentowaną tutaj przez wartości j£| i y.\Przeciwnie, w wersji 2 Muyingwu jest stosunkowo bardziej pomocny niż Masauwu, podobnie jak w wersji 3 Szalako jest stosunkowo bardziej pomocny niż Muyingwu.

Można odtworzyć serię formalnie podobną do keresańskich wersji mitu pokrewnego:

(Poshaiyanki : x) ££ (Lea : Poshaiyanki) (Poshaiyanki : Tiamoni) ^ (y : Poshaiyanki)

iTen typ struktury zasługuje w sposób szczególny na uwagę, ponieważ socjologowie natknęli się na niego już w dwu innych dziedzinach: w dziedzinie stosunku podporządkowania u kuraków i innych zwierząt (pecking-order) oraz w dziedzinie systemów pokrewieństwa, którą nazwaliśmy wymianą uogólnionąj [6c hangę ginóralisó]. Wyodrębniając teraz ten typ struktury w trzeciej płaszczyźnie — płaszczyźnie myśli mitycznej — możemy mieć nadzieję, że łatwiej nam będzie zrozumieć jego prawdziwą rolę w zjawiskach społecznych oraz dać; jego teoretyczną interpretację o ogólniejszym znaczeniu.

i Słowem, jeśli uda się nam ułożyć pełną serię wariantów jako pewną . grupę .przekształceń, można spodziewać się, że odkryjemy prawo tej grupy. W obecnym stanie badań trzeba będzie zadowolić się tutaj bardzo przybliżonymi wskazówkami. Bez względu na uściślenia i modyfikacje, którymi trzeba będzie uzupełnić poniższą formułę, wydaje się już teraz pewne, żel każdy mit (rozumiany jako zespól jego wariantów) da się sprowadzić do relacji kanonicznej typu:

Fx (a): Fy (b) — F* (6): Fa—i [y)

w której — zakładając równoczesne występowanie dwu zmiennych a i b, podobnie jak i dwu funkcji x i y tych zmiennych — twierdzimy, że istnieje stosunek równoważności między dwiema sytuacjami określonymi odpowiednio przez inwersję zmiennych i relacji pod dwoma warunkami: 1° jedna ze zmiennych będzie zastąpiona przez swe przeciwieństwo (w wyrażeniu powyższym: a i a-l); 2° nastąpi inwersja kore-latywna między, wartością funkcji a wartością zmiennej dwu elementów (y i a). , j

Powyższa formuła nabierze pełnego sensu, jeśli przypomnimy sobie, że dla Freuda konieczne są dwa urazy (a nie jeden, jak często ma się skłonność sądzić), aby zrodził się mit indywidualny,- z którego tworzy

STRUKTURA MITÓW

265


si<? nerwica. Starając się zastosować formułę do analizy tych urazów (które powinny spełnić odpowiednio wymienione wyżej warunki 1 i 2), można by niewątpliwie dać bardziej precyzyjne i ścisłe określenie genetycznego iprawa mitu.( Przede wszystkim bylibyśmy w stanie rozwijać równolegle socjologiczne i psychologiczne badania myśli mitycznej, może nawet traktować ją jak gdyby laboratoryjnie, poddając hipotezy robocze eksperymentalnej kontroli/

Szkoda, że brak ustabilizowanych warunków badań naukowych we Francji nie pozwala na razie posunąć dalej pracy. Mityczne teksty są niezmiernie obfite. Ich rozłożenie na jednostki konstytutywne wymaga pracy zespołowej oraz personelu technicznego. Jeden wariant średnich rozmiarów dostarcza wieluset kart. Aby odkryć najlepszy rozkład tych kart na kolumny i szeregi, należałoby posiadać pionowe segregatory o wymiarach około 2 m X 1,50 m, zaopatrzone w przegródki, w których można by dowolnie rozdzielać i przestawiać karty. Skoro zaś zamierzamy wypracować trójwymiarowe modele, aby porównać wiele wariantów — potrzeba tylu segregatorów, ile jest wariantów, jak również dostatecznej przestrzeni, aby je swobodnie przemieszczać i układać. Wreszcie, jeżeli układ odniesienia wymaga więcej niż trzech wymiarów (co szybko może nastąpić, jak wykazano to na s. 256), trzeba uciec się do kart perforowanych i do mechanicznego sposobu zapisu. Nie spodziewając się chwilowo uzyskać nawet lokali nieodzownych do utworzenia jednego zespołu, zadowolimy się przedstawieniem trzech spostrzeżeń, które będą konkluzją tego studium.

j Po pierwsze: stawiano sobie niejednokrotnie pytanie, dlaczego mity— a ogólniej literatura ustna — stosują tak często podwojenie, potrojenie lub uczterokrotnienie tej samej sekwencji. Jeśli przyjmie się nasze hipotezy, odpowiedź jest łatwa. Powtórzenie ma pewną charakterystyczną funkcję: ujawnianie struktury mituŁ Istotnie, wykazaliśmy, że struktura synchroniczno-diachroniczna, charakteryzująca mit, pozwala

uporządkować jego elementy w diachroniczne sekwencje (szeregi w naszych tabelach), które muszą być czytane synchronicznie (kolumnami), j Każdy mit posiada więc strukturę warstwową, która występuje na powierzchnię, jeśli można tak powiedzieć, w metodzie powtórzeń i poprzez tę metodę;)

Kartki jednak (i jest to druga uwaga) nigdy nie są całkowicie iden-typzne. /Jeżeli prawdą jest, że mit ma dostarczać logicznego modelu w rozwiązywaniu sprzeczności (zadanie niemożliwo do zrealizowania, gdy sprzeczność jest realna), stworzona zostanie teoretycznie nieskończona liczba kartek, z których każda będzie nieco odmienna od poprzedniej. Mit będzie się rozwijał jak gdyby spiralnie aż do wyczerpania intelektualnego bodźca, który go zrodził. Wzrastanie mitu jest więc ciągłe.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
skanuj0003 (41) Dodatkowe funkcje mikrofalówek Ze względu na ko umieniony wygląd, jest ^żeberek i ko
skanuj0007 254 CLAUDE L£VI-STHAUSS w ów w najdawniejszych (homeryckich) wersjach mitu Edypa, na przy
skanuj0015 (264) 30 Treści kształcenia W odróżnieniu od wiadomości uzyskiwanych przez osobiste doświ

więcej podobnych podstron