��UKAAD MOCZOWY
UkBad moczowy
W skBad ukBadu moczowego wchodz:
Dwie nerki
Dwa moczowody
Pcherz moczowy
Cewka moczowa
Nerka
Ma ksztaBt ziarna fasoli, jest otoczona torebk Bcznotkankow. W jej wklsBej cz[ci
znajduje si wnka, w kt�rej przebiega ttnica i |yBa nerkowa oraz moczow�d.
Zrb nerki stanowi tkanka Bczna wBa[ciwa luzna, podtrzymujca naczynia krwiono[ne,
limfatyczne, nerwy, mi|sz nerki i kom�rki [r�dmi|szowe.
Jednostk strukturaln i czynno[ciow nerki jest nefron.
W nerce mo|na wyr�|ni dwie warstwy:
Kor warstwa zewntrzna wypukBej cz[ci nerki, wnika do rdzenia w postaci kolumn
nerkowych
RdzeD skBada si z piramid nerkowych. Od podstawy piramid do torebki nerki biegn
promienie nerki, kt�re s kanalikami zbiorczymi otoczonymi kanalikami nefronu.
Boczne i zewntrzne powierzchnie piramid stykaj si z kor, a ich sto|ki (brodawki)
uchodz do kielich�w mniejszych. Na powierzchni brodawek wystpuj otwory
(uj[cia przewod�w brodawkowych), tworzc tzw. pole sitowate.
Nefron skBada si z nastpujcych element�w:
CiaBka nerkowego
Kanalika I rzdu
Ramienia zstpujcego ptli nefronu
Ramienia wstpujcego ptli nefronu
Kanalika II rzdu
Mocz zbierany jest do kanalik�w zbiorczych, kt�re przechodz w przewody brodawkowe.
W preparatach histologicznych w korze nerki obserwujemy przekroje przez ciaBka nerkowe
i kanaliki nerkowe, natomiast w rdzeniu dominuj przekroje przez ptle Henlego
i kanaliki zbiorcze.
CiaBko nerkowe
SkBada si z kBbuszka naczyD krwiono[nych wBosowatych, otoczonego torebk
kBbuszka (Bowmana). Wyr�|niamy w nim:
Biegun naczyniowy - tu znajduje si ttniczka doprowadzajca i odprowadzajca
Biegun kanalikowy - le|y naprzeciwko kanalika naczyniowego, tu rozpoczyna si
kanalik I rzdu
KBbuszek nerkowy skBada si z sieci naczyD wBosowatych wysBanych [r�dbBonkiem
posiadajcym liczne pory. Zrednica ttniczki doprowadzajcej jest wiksza ni|
[rednica ttniczki odprowadzajcej, co zwiksza ci[nienie krwi w kBbuszku i filtracj osocza.
Torebka Bowmana skBada si z:
Blaszki trzewnej torebki pokrywa naczynia wBosowate kBbuszka, skBada si
z wyspecjalizowanych kom�rek nabBonka - podocyt�w. Posiadaj one wypustki, midzy
kt�rymi powstaj szczeliny do kt�rych filtrowane jest osocze.
Blaszki [ciennej torebki wy[cieBa otoczenie kBbuszka, jest nabBonkiem jednowarstwowym
pBaskim, kt�ry przechodzi na biegunie kanalikowym ciaBka w nabBonek jednowarstwowy
sze[cienny kanalika I rzdu.
Midzy blaszkami znajduje si wolna przestrzeD [wiatBo ciaBka nerkowego
do kt�rego filtrowany jest mocz pierwotny.
Filtracja osocza odbywa si przez filtr, w skBad kt�rego wchodz:
Porowate kom�rki [r�dbBonka
BBona podstawna zbudowana z kom�rek [r�dbBonka i podocyt�w
Szczeliny filtracyjne
Kanalik I rzdu - wysBany jest nabBonkiem jednowarstwowym sze[ciennym. Kom�rki
nabBonka s szerokie i na przekroju poprzecznym jest ich 4-5. S to kom�rki pompujce jony
ich cytoplazma jest kwasochBonna, na wolnej powierzchni posiadaj mikrokosmki. Zawiera
tak|e liczne pcherzyki transcytarne i lizosomy (endocytoza biaBek)
Ptla Henlego biegnie w gBb rdzenia i na wysoko[ci brodawek zakrca o 180� i wraca
w kierunku kory. Wyr�|nia si w niej:
�� Rami zstpujce wysBane nabBonkiem jednowarstwowym pBaskim
�� Rami wstpujce wysBane nabBonkiem jednowarstwowym sze[ciennym
Kanalik II rzdu - wysBany jest nabBonkiem jednowarstwowym sze[ciennym, podobnym do
nabBonka kanalika I rzdu, jednak tutaj jego kom�rki s mniejsze i na przekroju poprzecznym
jest ich okoBo 10. Grupa kom�rek nabBonka kanalika w pobli|u ciaBka nerkowego ma cechy
nabBonka jednowarstwowego walcowatego i nosi nazw plamki gstej.
Kanaliki zbiorcze - wysBane s nabBonkiem jednowarstwowym sze[ciennym,
a w przewodach brodawkowych nabBonkiem jednowarstwowym walcowatym.
NabBonek kanalik�w zbiorczych skBada si z:
Kom�rek jasnych (gB�wnych) na wolnej powierzchni posiadaj mikrokosmki i jedn
rzsk. Reguluj przepByw wody z moczu do zrbu nerki, pompuj jony sodowe
Kom�rek ciemnych (wstawkowych) kom�rki pompujce jony H+ i HCO3- przez co
reguluj kwasowo[ krwi
W korze i rdzeniu wystpuj liczne kom�rki [r�dmi|szowe.
W korze nerki: limfocyty (kom�rki immunokompetentne), fibroblasty (synteza
i wydzielanie kolagenu i proteoglikan�w).
W rdzeniu wystpuj jako:
Kom�rki [r�dmi|szowe I typu kom�rki endokrynowe, biorce udziaB w regulacji
ci[nienia krwi
Kom�rki [r�dmi|szowe II typu maj zdolno[ fagocytozy
Kom�rki [r�dmi|szowe III typu maj zdolno[ kurczenia si i reguluj przepByw krwi
Aparat przykBbuszkowy
Jest to narzd receptorowo-wydzielniczy nerki. Bierze udziaB w utrzymaniu homeostazy
jonowej organizmu oraz w regulacji objto[ci i ci[nienia krwi.
SkBada si z:
Kom�rek przykBbuszkowych zmodyfikowane miocyty gBadkie, wystpujce
w bBonie [rodkowej ttniczki doprowadzajcej kBbuszka. S kom�rkami
syntetyzujcymi i wydzielajcymi biaBka. Zawieraj du|o pcherzyk�w wydzielniczych.
Wydzielaj do krwi enzym renin
Kom�rek plamki gstej zmodyfikowane kom�rki kanalika II rzdu, rejestruj zmiany
ci[nienia osmotycznego moczu
Kom�rek mezangium zewntrznego to kom�rki Bcznotkankowe, le|ce w ciaBku
nerkowym midzy ttniczk doprowadzajc i odprowadzajc
Kielichy, miedniczka i moczow�d nale| do ukBadu odprowadzajcego mocz ostateczny z nerki.
Ich [ciany zbudowane s z: bBony [luzowej, bBony mi[niowej, przydanki.
Pcherz moczowy
To workowaty zbiornik moczu. Jego wielko[ zale|y od stopnia wypeBnienia moczem.
Zciana pcherza moczowego skBada si z: bBony [luzowej, bBony mi[niowej,
przydanki i bBony surowiczej.
BBona [luzowa ma liczne faBdy, kt�re zanikaj po wypeBnieniu moczem. Pokryta jest nabBonkiem
przej[ciowym, kt�ry u czBowieka jest nabBonkiem wielowarstwowym sze[ciennym skBada si
z kom�rek zwanych urocytami. Powierzchniowe kom�rki - baldaszkowate posiadaj liczne plamki
zbudowane ze [ci[le uBo|onych biaBek bBonowych, kt�re izoluj hipertoniczny mocz od wody
tkankowej (zapobiegaj ucieczce wody do pcherza). Maj tak|e liczne faBdy i wgBobienia mog
si spBaszcza i zwiksza powierzchni pcherza.
W bBonie [luzowej wBa[ciwej s liczne limfocyty i grudki chBonne.
BBona mi[niowa skBada si z trzech warstw miocyt�w gBadkich.
G�rna powierzchnia pcherza pokryta jest bBon surowicz. PozostaBa cz[ przydank.
Cewka moczowa
To przew�d Bczcy pcherz moczowy ze [wiatBem zewntrznym. Cewka moczowa mska
jest dBu|sza ni| |eDska i sBu|y do wydalania moczu i nasienia.
Cewka moczowa mska skBada si z: cz[ci sterczowej (nabBonek przej[ciowy),
bBoniastej (nabBonek wielorzdowym walcowatym), gbczastej (nabBonek wielowarstwowy
pBaskim).
Cewka moczowa |eDska wysBana jest nabBonkiem wielowarstwowym pBaskim.
Wyszukiwarka
Podobne podstrony:
układ moczowo płciowyUkład moczowy14 Układ moczowy TSMUkład moczowywykład 8 uklad moczowyukład moczowo płciowyDiagnostyka 3 uklad moczowyUklad moczowy i dokrewnyUkład moczowyBadanie układ moczowyuklad moczowy opisUKŁAD MOCZOWYUklad moczowy Uklad nerwowyUkład moczowo płciowyWykład układ moczowo płciowywięcej podobnych podstron