Rośliny okrytozalążkowe (patrz 16. dział strona 354)
Rośliny okrytozalążkowe występują w bardzo dużej ilości gatunków, w różnych środowiskach, mają duże znaczenie dla człowieka.
Grupa dominująca około 300 000
Przeszły sukcesję ewolucyjna
drzewa
ogromna liczba roślin zielnych
osiągają duże rozmiary (krótki cykl nie ma wpływu na rozwój)
przyrost na grubość (rozwój drewna) -największy wpływ mają naczynia (cewki są u prymitywnych organizmów)
ogromna różnorodność
liście : u prymitywnych form występują blaszki nie podzielone, liście o brzegach całobrzeżnych, ułożone na łodydze skrętolegle
: u bardziej rozwiniętych liście są wcinane, wrębne - złożone - cecha wtórna
Gdy liście zanikają funkcję przejmuje łodyga (np. kaktus) lub inne organy
kwiat (największa różnorodność) (budowa kwiatu wpływa na sklasyfikowanie roślin okrytozalążkowych)
słupek (zalążki) zapłodnienie przez ziarnka pyłku, nie jest to zapłodnienie bezpośrednie. Pyłek kiełkuje w łagiewce i jądra przesuwają się. Podwójne zapłodnienie. Powstaje nasienie. Nasiona są cechą charakterystyczną dla nagonasiennych i okrytonasiennych. Owoc powstaje tylko u okrytonasiennych.
W strefie tropikalnej jest największa różnorodność gatunkowa np. odnajdywane nowe gatunki roślin na wyspie Fidżi
Brak systemu filogenetycznego - brak szczątków kopalnych wykazujących formy pośrednie.
Hipotezy powstawania kwiatu:
teoria szyszko-kwiatowa
kwiat jest skróconym pędem, a płatki przekształconymi liśćmi. Z 1 osiowego nie rozgałęzionego pędu (mikro lub makrosporangia obecne na szczycie pędu)
Strobir- męskie i żeńskie kwiaty obecne, obupłciowe w wyniku skracania się pędu i zbliżenie się mikro i makrospor. - obrócenie - powstaje kwiat obupłciowy.
płonne elementy - osłona młodych liści zarodnionośnych przekształcająca się w płonie.
rośliny rozdzielnopłciowe - zjawisko wtórne
rośliny obupłciowe - zjawisko pierwotne
teoria kwiatostanowa - pseudancium
cecha pierwotna - jednopłciowość
cech wtórna - dwupłciowość
rośliny nagozalążkowe w większości są rozdzielnopłciowe, kwiaty zebrane w kwiatostany, miały być punktem wyjścia dla roślin okrytozalążkowych w wyniku redukcji poszczególnych elementów
brak nazwy teorii
powstanie słupka i pręcika - badania nad ich powstawaniem
Rośliny okrytozalążkowe dzielimy na jednoliścienne (1-liścień) i dwuliścienne (2 liścienie)
Rośliny dwuliścienne są formą bardziej prymitywną.
Cechy diagnostyczne roślin dwuliściennych:
2 zalążki
kwiaty 4-5 dzielne w okółku
liście rozmaitych kształtów, nieregularne nerwy - nerwacja
drewno wtórne (naczynia)
obecność korzenia głównego - palowego
wytwarzanie przylistków
Rząd: Magnoliales - magnoliowce
o zdrewniałych pędach
niewielkie drzewka
słabo rozgałęzione pędy i korona
bardzo zróżnicowana grupa
rośliny o cechach prymitywnych i wyspecjalizowanych
jest to grupa wyjściowa dla dwuliściennych
heterobatnia - cechy prymitywne i wyspecjalizowane
Rodzina : Magnoliaceae - magnoliowatych
Rodzaj - Magnolia
ojczyzną magnolii jest wschodnia Azja, Chiny, Japonia, Wietnam, wybrzeże Ameryki północnej
z pochodzenia małe drzewka
należy do gatunków ginących w swoich naturalnych siedliskach
liście ułożone na łodydze skrętolegle, nie podzielone, duże, opatrzone przylistkami
cecha pierwotna : budowa kwiatu (duża liczba słupków, pręcików ułożone spiralnie, okwiatów )
prymitywna: wydłużone dno kwiatowe
wyspecjalizowane: liście okółkowe
dno kwiatowe - przedłużona gałąź (skrócony pęd) (budowa szyszko-kwiatowa)
słabe zróżnicowanie między płatkami korony a działkami kielich
trójkrotne okółki listków kwiatu
liściokształtne pręciki o pylnikach ułożonych napowierzchniowo - przypominają sagowce
Rodzaj :Liriodendron - tulipanowiec
Rodzina: degeneriowatych Degeneriaceae
Rodzaj: Degeneria
(jeśli występuje tylko jeden rodzaj to jest to rodzina monotypowa, jeśli kilka to politypowa)
jest to rodzina monotypowa
liście skrętoległe
podobne do magnoliowatych
kwiaty niepozorne, umieszczone szczytowo na krótkopędach
dno lekko wydłużone . mniej prymitywne
pręciki - Listkowaty charakter. Pylniki nie są na powierzchni lecz zagłębione w tkance.
Słupek ma postać listkową, złożony wzdłuż nerwu, brzegi nie są zrośnięte w czasie zapylania, występuje szczelina z włoskami, tam następuje kiełkowanie nasiona w łagiewkę
Brzegi owocolistków zrastają się dopiero po zapyleniu
makrosporofile
Rodzina Magnoliaceae i Degeneriaceae posiadają naczynia w drewnie.
Rodzina: Wineracea
Rodzaj: Zacier
naczynia się nie wykształcają, prymitywniejsza rodzina od dwóch pozostałych rodzin
Malajski gatunek
prymitywne słupki
znamiona specjalizacji : pręciki podobne do normalnych, okółki
najniższe ogniwo roślin okrytozalążkowych