page0211

page0211



NAZWY MIEJSCOWE

-'ev-: na Pomorzu jest ich 3-5%, w zależności od okolicy, np. Wszeborowo od imienia Wszebor. Znacznie częściej podstawami tych nazw są imiona obce, głównie chrześcijańskie i niemieckie, oraz tworzone od nich hipokorystyka. Fakt ten wskazuje na stosunkowo długą produktywność tej struktury, por. m.in. Rydułtowy od niem. Rudolf.

Nazwy dzierżawcze z -ov-//-'ev- są szczególnie częste w Polsce północnej, mniej liczne w Polsce południowej (np. na Pomorzu stanowią około 30% ogółu nazw, w Małopolsce zaś około 15%).

3. Nazwy z sufiksem *-in-

Formant (sufiks) *-in- pełnił w wyrazach pospolitych funkcje podobne jak -ov-//-'ev~. Tworzył pierwotnie przymiotniki od rzeczowników zakończonych na -a oraz -i, a także od żeńskich tematów spółgłoskowych. Jako formant toponimiczny tworzył nazwy miejscowe od wyrazów pospolitych, częściej jednak od imion. Z czasem nabrał więc funkcji dzierżawczej.

Nazwy miejscowe z -In- występują jako formy rodzaju żeńskiego, np. Gościna (pierwotnie może w połączeniu z wyrazami wieś, rola), męskiego, np. Żychlin (z wyrazem gród, las), i nijakiego, np. Pomieczyno (z wyrazami sioło, pole). Po spółgłoskach stwardniałych s, z, c, dz samogłoska i uległa zmianie na y. Podobnie jak to było w nazwach na -ov-//-'ev-, i tu formy rodzaju nijakiego ustępowały na rzecz form rodzaju męskiego, np. Kwilino 1239 -> Kwilin 1397. W Małopolsce i na Śląsku formy z -in dominują od początku, podczas gdy na Mazowszu, w Wielkopolsce i na Pomorzu pozostało wiele form z -ino, np. Ciemino. Na Mazowszu i w Wielkopolsce proces zmiany form z -ino na -in wzmógł się w XVI w. Nazwy miejscowe na -ina, tj. rodzaju żeńskiego, są rzadsze, por. m.in. My ślina. Kilka (nawet do 10) procent wszystkich nazw tego typu stanowią też formy pluralne na -iny, np. Konarzyny, dopełniacz Konarzyn. Pojawiają się one zwłaszcza po XVI w.

Nazwy z -in- są strukturą znacznie mniej produktywną niż nazwy z -ov-// -ev-. W Wielkopolsce, Małopolsce i na ziemiach centralnych notowano ich trzykrotnie mniej: 1032 n. m. z -in- wobec 3270 n. m. z -ov- // -'ev-, na Pomorzu Gdańskim 353 wobec 571. Nazwy te pojawiają się już w najstarszych dokumentach, np. Bogutino 1194 (Bogucino). Szybki ich wzrost następuje w w. XIII i XIV (na Mazowszu natomiast w w. XV-XVI). Ogółem liczbę polskich nazw dzierżawczych z -in- szacować można na ponad 3000. Ze względu na to, że nie jest to struktura liczna, model jej

207


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
TPZS?4S08 Obliczenia projektowe Objętość potrawy na 1 konsumenta (a) jest różna w zależności od
Foto2955 156 Rozdział 2 Podział map ze względu na skalę jest umowny i zależny od przeznaczenia mapy,
Bez nazwy 5 b)    dla dróg lll-V klasy jest ustalana w zależności od klasy drogi
page0205 NAZWY MIEJSCOWE Zapisy zupełnie nowych nazw na -ice, -owice // - ewice pojawiają się jednak
page0213 NAZWY MIEJSCOWE Po XVIII w. formant -skie i -owskie szerzy się zwłaszcza na Śląsku, tworząc
page0217 NAZWY MIEJSCOWE x nazwy miejscowe na -ice 3. Geograficzne rozmieszczenie nazw etnicznych na
page0219 NAZWY MIEJSCOWE z grupy 1 i 2 bywają łączone lub ulegają podziałom na bardziej szczegółowe
page0227 NAZWY MIEJSCOWE PROBLEMATYKA REGIONALNA Nazewnictwo głównych regionów Polski, a także ich c
page0284 NAZWY GEOGRAFICZNE — TOPONIMIA Na terenach wtórnie zasiedlonych przez Niemców (Pomorze, Ślą
page0222 NAZWY GEOGRAFICZNE — TOPONIMIA na osady. Tezę tę głosił S. Kozierowski, powtarzana jest ona
page0201 NAZWY MIEJSCOWE rodowe. Wymienione grupy miały odpowiadać pięciu rodzajom pierwotnego zasie
page0203 NAZWY MIEJSCOWE 4.    n. lokalizujące, np. n. m. Zaodrze od n. rzeki Odra, 5
page0207 NAZWY MIEJSCOWE Nazwy osobowe występujące jako podstawy nazw rodowych to — podobnie jak w n
page0209 NAZWY MIEJSCOWE Wielkopolsce, wokół Wrocławia, w Małopolsce zaś w okolicy Kielc i Sandomier
page0215 NAZWY MIEJSCOWE • służebne nazwy miejscowe utworzone od powinności dworskich, łowieckich i
page0221 NAZWY MIEJSCOWE 4. Rozmieszczenie nazw z formantem -no H. Borek, Zachodniosłowiańskie nazwy
page0225 NAZWY MIEJSCOWE przez H. Borka nazw relacyjnych (por. wyżej), wymienione tu nazwy powstałe
page0229 NAZWY MIEJSCOWE ZMIANY W NAZWACH WSI I MIAST Począwszy od najstarszych zapisów nazw miejsco

więcej podobnych podstron